Haluksy – co to właściwie jest?

Hallux Valgus (ang. bunions) to nazwa palucha koślawego, który jest najczęstszą formą deformacji stopy człowieka. Słowo „hallux” oznacza paluch, a słowo „valgus” oznacza koślawy. Haluksy, paluch koślawy to popularne określenia deformacji zwyrodnieniowej, która powoduje zniekształcenie stopy.

Tak więc haluks jest to skrzywienie, koślawe zniekształcenie palucha w stawie śródstopno-paliczkowym (metatarsophalangeal – MTP) palca stopy. Wada ta polega na koślawym ustawieniu palucha i szpotawym ułożeniu pierwszej kości śródstopia. Często torebka stawowa zostaje rozerwana i kość przemieszcza się na zewnątrz stawu.

Przyjmuje się, że odchylenie palucha w bok o kącie większym niż 15 stopni określa się jako hallux valgus czyli paluch koślawy. Problem funkcjonalny i bolesność pojawia się gdy kąt pomiędzy osią palucha a osią pierwszej kości śródstopia zaczyna przekraczać 20°.  

Haluks może pojawić się w jednej lub na obu stopach jednocześnie.

Haluksy to dolegliwość, która często występuje wraz z innymi wadami i chorobami cywilizacyjnymi. Powoduje dyskomfort estetyczny, daje dolegliwości bólowe, ale przede wszystkim przeszkadza w chodzeniu. Zaburzony wzorzec chodu powoduje w konsekwencji nawarstwiające się zmiany wtórne w nogach i w kręgosłupie – zauważa Paweł Czarnocki

Jakie są pierwsze objawy haluksów?

Jakie są sygnały ostrzegawcze? Objawem informującym o tendencji do palucha koślawego jest zanik funkcji mięśni poruszających paluchem. Poruszanie palcem góra/dół wymaga również odwodzenia palucha. Warto wspomnieć, że dziecko posiada naturalną umiejętność poruszania paluchem we wszystkich kierunkach. Staw śródstopno-palcowy palucha, który nie jest poruszany, a wręcz pozostaje dociśnięty do reszty palców, w wyniku na przykład wąskiego buta, z czasem ulega przykurczowi, a później deformacji. Następnie pojawiają się kolejne symptomy deformacji stawu.

Osoba , która ma problem z haluksem zauważa, że największy palec stopy zaczyna się koślawić i odchylać w kierunku wewnętrznym stopy, a kość śródstopia rotuje się w zewnętrzną stronę stopy. W wyniku tych zniekształceń paluch przestaje być punktem podparcia podczas chodu, ciężar ciała zaczyna rozkładać się nierównomiernie, mięśnie osłabiają się a wewnętrzna część stopy jest przeciążana. W efekcie tego stopa zaczyna nieprawidłowo pracować – komentuje Paweł Czarnocki

W rzeczywistości przyczyną krzywego palucha jest przykurcz mięśni przywodzicieli oraz osłabienie, a często zanik funkcji odwodzicieli haluksa. Do tego dokłada się stały ucisk wytwarzany przez ciasny przód obuwia oraz często towarzyszące płaskostopie. Rozpoczyna się proces, który powoduje narastanie deformacji.

Skutkiem procesu deformacji hallux valgus jest zmiana statyki całej stopy oraz obniżenie łuku sklepienia poprzecznego. Jest to efekt utraty funkcji przez mięsień przywodziciel palucha (łac. musculus adductor hallucis) i rozciągnięcia więzadła podeszwowego. Nadmierne obciążenie śródstopia prowadzi do dalszych zmian degeneracyjnych i deformacji statyki stopy.

Jakie są główne objawy haluksów?

• kostna narośl, guz na stawie
• bolesność i zgrubienie skóry w obszarze stawu
• stan zapalny stawu i kaletki
• ograniczenie ruchomości w stawie
• wtórne deformacje drugiego lub/i trzeciego palca
• spłaszczenie przodostopia
• zmiana wzorca chodu
• ból w innych obszarach układu ruchu
• szponiaste lub młoteczkowe ułożenie kości palców
• sztywność stopy, szczególnie po przebudzeniu

Haluksy – jakie są przyczyny?

Główne przyczyny haluksów to:

• styl życia – mała aktywności stóp, stojący tryb życia
• złe ustawienie stopy – płaskostopie, koślawe kolano
• predyspozycje środowiskowe i genetyczne
• urazy, kontuzje
• niewłaściwe obuwie (wysoki obcas, zwężone noski)
• zły wzorzec chodu
• kształt stopy – zmiany po innych urazach (dłuższy paluch od drugiego palca)

Czy haluksy są dziedziczne?

Sprawdźmy co na temat dziedziczności haluksów mówią badania.

Naukowcy pod kierunkiem dr Marian Hannan z Hebrew SeniorLife i Harvard Medical School w Bostonie badali stopień dziedziczności występowania deformacji haluksów w grupie 1370 osób. Średnia wieku badanych była 66 lat, ponad połowę (57%) stanowiły kobiety. Grupę zbadano pod kątem różnych zwyrodnień:

• palucha koślawego
• deformacji drugiego palca u stopy (tzw. palec młotowaty, palec krogulczy)
• stanu zapalnego tkanki, który związany jest z obecnością ostrogi piętowej

Naukowcy oceniali poziom dziedziczności wspomnianych problemów korzystając z oprogramowania, które pozwoliło na poddanie analizie genetycznej danych rodzin w zakresie cech anatomicznych, na przykład budowy stopy.

W badaniu dowiedziono, że poszczególne schorzenia odnotowano u badanych:

• haluksy – 31%
• deformacje drugiego palca – 30%
• ostrogi piętowe – 28%

Dwa pierwsze schorzenia (mające wspólną przyczynę), posiada prawie połowa starszych osób w Europie i Ameryce. Skłonności do tych chorób są dziedziczne, przy czym istotne znaczenie ma również płeć i wiek. Podczas badań ustalono, że kształt stopy może być dziedziczny, tak więc predyspozycje do danego schorzenia również.

Haluksy – kto najczęściej choruje?

Badania wykazały, że nawet 60% osób starszych ma problem ze stopami. Co zdecydowanie utrudnia chodzenie i obniża jakość życia. Do takich problemów należy paluch koślawy – hallux valgus, który dokucza: blisko jednej czwartej osób (23%.), w wieku od 18 do 65 lat i ponad jednej trzeciej ludzi starszych (36%), w wieku co najmniej 65 lat

Wspomniane badania nie określiły czy przyczyna nie wynika również ze stylu życia i aktywności. Z perspektywy fizjoterapeuty można zaryzykować stwierdzenie, że istnieje prawdopodobieństwo, że edukacja w dziedzinie kultury fizycznej dzieci i rodziców może znacząco wpłynąć na ograniczenie procesu deformacji stopy.

Haluksy mogą pojawić się u osób, które mają:

• zły wzorzec chodu
• płaskostopie i słabe mięśnie goleni
• przykurczony mięsień Achillesa
• przeciążone przodostopie
• wady wrodzone np. wiotkość więzadłowa, co oznacza słabe stawy oraz choroby reumatyczne

Haluksy a płeć

Haluksy częściej występują u kobiet. Dlaczego kobiety są bardziej narażone? Noszenie ciasnych, wąskich butów na obcasach z wąskimi czubkami sprzyja deformacji stopy. Takie obuwie powoduje przeciążenie przedniej części stopy i wypychanie palucha na zewnątrz. Powodem może być również budowa anatomiczna – stopy kobiet często są węższe i bardziej elastyczne, co ułatwia powstawanie deformacji. Warto wspomnieć o czynnikach hormonalnych. Hormony wpływają na „rozmiękczenie” więzadeł (np. relaksyna), szczególnie w ciąży lub menopauzie.

Czy obuwie ma wpływ na pojawienie się haluksów?

Obuwie z wąskim przodem, który uciska palce ma negatywny wpływ, gdyż nasila tendencję do krzywienia halluxa. Również niewłaściwe jest obuwie z  wysoko uniesioną piętą. Najgorsze są szpilki i koturny.

Czy haluksy bolą?

Ból to bardzo indywidualne odczucie. Zdarza się, że osoby przy większej deformacji odczuwają mniejszy ból niż przy niewielkiej zmianie i odwrotnie. Pacjent zgłasza się do fizjoterapeuty w momencie jak nie może dobrać wygodnego obuwia lub gdy musi zrezygnować z aktywności sportowej. Dyskomfort, ograniczenia, konieczność zmiany stylu życia to wszystko wpływa na motywację aby szukać pomocy u specjalisty – zauważa Paweł Czarnocki

Jeśli haluks nie boli to nie ma problemu?

Nawet przy braku dolegliwości bólowych należy kontrolować, ćwiczyć i uruchamiać zmianę w stawie, aby deformacja nie pogłębiała się. Zdarza się, że koślawy paluch zaburza wzorzec chodu, co może mieć negatywny wpływ na balans stopy oraz stabilność kolan – zauważa Paweł Czarnocki

Haluksy – jak leczyć?

Dużo zależy od stopnia zmiany. Przy wczesnym rozpoczęciu terapii wystarczy leczenie zachowawcze. Jednak gdy zmiana doprowadza do uszkodzenia torebki stawowej to konieczne jest operacyjne odtworzenie stawu.

Gdy zmiana w paluchu zostanie zaniedbana, Pacjent może odczuwać bolesność, a następnie może dojść do wtórnego uszkodzenia drugiego lub/i trzeciego palca stopy (palce młotkowate lub haczykowate).

Haluksy – kiedy konieczna jest operacja?

Czasami operacja jest konieczna – taką decyzję podejmuje lekarz. Jaka metoda operacyjna jest najlepsza? Rodzaj operacji zależy od zaawansowania zmiany – deformacji palucha i stopy. Warto jednak wiedzieć, że przed operacją konieczne jest rozćwiczenie mięśni stóp pod okiem fizjoterapeuty i przygotowanie stopy do powrotu ruchomości i sprawności po zabiegu.

Kiedy operować haluksy?

Przeprowadzenie operacji zaleca się wczesną jesień lub późną wiosnę. Latem mogą pojawić się problemy z wysokimi temperaturami, a zimą z zakładaniem obuwia.

Czy operacja haluksa jest bolesna?

Praktycznie podczas każdego zabiegu występują dolegliwości bólowe. Ból można uśmierzyć lekami przeciwbólowymi oraz fizykoterapią przeciwbólową.

Czy operacja na haluksy jest bezpieczna?

Zabieg jest bezpieczny, warto jednak pamiętać o ryzyku powikłań. Stopień powikłań zależy od zaawansowania zmian.

Możliwe powikłania po operacji haluksa

• obrzęk
• ograniczenie ruchomości w operowanym stawie
• ryzyko infekcji, szczególnie u chorych na cukrzyce

Czy efekt operacji haluksów jest trwały?

Tak, jednakże warto wiedzieć, że zniekształcenia mogą pojawić się ponownie. Dzieje się tak gdy nie wprowadzono skutecznego procesu reedukacji ruchomości stopy.

Kluczowym elementem leczenia jest właściwa i rzetelna fizjoterapia, zarówno przed jak i po zabiegu.

Trening aktywności stóp powinien być wykonywany profilaktycznie i systematycznie.

Co się może wydarzyć, gdy haluksów nie zoperujemy?

W skrajnych przypadkach może dojść do nieodwracalnego zniszczenia stawu śródstopno-palcowego pierwszego. Gdy do tego dojdzie, to celem operacji będzie usztywnienie stawu lub wprowadzenie endoprotezy. Także w tym przypadku trzeba podkreślić istotną rolę jaką pełni profilaktyka zmian zwyrodnieniowych stóp.

Jak zapobiegać haluksom?

Czy można przeciwdziałać powstawaniu haluksów? Warto wprowadzić profilaktykę, która obejmuje:

• ćwiczenia palców stopy
• ćwiczenia mięśni wysklepiających stopę i utrzymujących równowagę
• zdrowe i wygodne obuwie, które nie ściska palców
• kontrola masy ciała i dieta

Haluksy – fizjoterapia i leczenie w Krakowie

Czy fizjoterapia może spowodować, że hallux valgus zniknie? Nie, ale zmiany mogą zostać istotnie ograniczone i zahamowane.

Fizjoterapia ma istotne znaczenie zarówno w okresie przedoperacyjnym jak i pooperacyjnym.

Przed operacją fizjoterapeuta musi przygotować przykurczone tkanki, aby podczas operacji umożliwić korektę deformacji.

Po operacji fizjoterapeuta koncentruje się na natychmiastowej aktywizacji mięśni stóp oraz edukacji motorycznej.

Zarówno w jednym jak i drugim przypadku ważne jest aby nie stosować zbyt dużych sił ze względu na ryzyko uszkodzeń delikatnej struktury stawów palców.

Leczenie i fizjoterapię można dodatkowo wspomagać za pomocą akcesoriów ortopedycznych. Mogą to być kliny, separatory lub aparaty korygujące. Ważne jest aby ich dobór wynikał z potrzeby, którą zidentyfikuje fizjoterapeuta, aby nie zaburzyć procesu terapii.

W okresie przed i po operacji stosuje się ortezy. Jednak używanie specjalnych separatorów czy szyn na noc czy na dzień, nie wyleczy deformacji, czyli zmiany ustawienia kości palucha. Jednak przy przemyślanym zastosowaniu może doraźnie złagodzić ból, czy też spowolnić proces deformacji. Trzeba też zaznaczyć, że nieskuteczne są wszelkie metody zachowawcze z farmakoterapii (leki, maści, tabletki czy smarowanie jodyną).

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu problemów w obszarze stopy. UMÓW SIĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany pourazowe.

Artykuł Haluksy pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.

Termin „jałowa martwica” pojawił się w medycynie dawno temu, gdyż w 1910 roku. Dolegliwość została opisana przez Georga Axhausena, niemieckiego chirurga. 4 lata później, w 1914 roku, Alfred Freiberg opisał zapadnięcie centralnej części głowy kości śródstopia – najczęściej drugiej lub trzeciej kości.

Choroba Freiberga, znana jest również jako choroba Koehlera II.

Jałowa martwica głowy kości śródstopia, choroba Freiberga – kto najczęściej choruje?

Jałowa martwica głowy kości śródstopia pojawia się pomiędzy 11. a 18. rokiem życia. Choroba ta dotyka zdecydowanie częściej kobiet.

Jałowa martwica głowy kości śródstopia – przyczyny

Jałowa martwica charakteryzuje się obumieraniem tkanki kostnej oraz chrzęstnej, bez wpływu chorobotwórczych drobnoustrojów.

Martwica powstaje w wyniku:

• przeciążeń
• urazu
• mikrourazów

Uszkodzenie może pojawić się podczas aktywności takiej jak taniec czy bieg po twardej nawierzchni. Podczas urazu dochodzi do zaburzeń ukrwienia głowy kości śródstopia, uszkodzone zostają naczynia krwionośne, które odżywiają kość.

W okresie dojrzewania, a szczególnie podczas przyspieszonego wzrostu występuje brak rezerwowego krążenia obocznego, co w przypadku uszkodzeń wywołanych urazem powoduje obumieranie tkanek i pojawienie się jałowej martwicy. Choroba dotyczy drugiej lub trzeciej kości śródstopia.

Jałowa martwica głowy kości śródstopia – objawy

Podczas fazy ostrej, u młodej osoby dotkniętej chorobą może wystąpić okresowy ból i obrzęk okolicy stawu śródstopno-palcowego, czyli miejsca, gdzie zaczyna się palec.

Często faza ostra choroby przebiega prawie bezobjawowo, pojawia się:

• obrzęk
• ból podczas ucisku
• pogrubienie na wysokości zajętej kości śródstopia
• ograniczenie ruchomości stawu

W kolejnej fazie choroby pojawia się:

• zniekształcenie stawu (w wyniku pojawiania się narośli kostnych)
• postępujące ograniczenie ruchomości
• obrzęk
• ból

Jałowa martwica głowy kości śródstopia, choroba Freiberga – fizjoterapia i leczenie w Krakowie

Fizjoterapeuta w zależności od zaawansowania choroby może zastosować różne terapie.

• terapia manualna

• fizykoterapia: przeciwbólowa, poprawiająca krążenie, przyspieszająca regenerację i zdrowienie tkanki kostnej

Jałowa martwica głowy kości śródstopia, choroba Freiberga – gdzie leczyć w Krakowie?

Jeśli odczuwasz niepokojące objawy to warto umówić się na KONSULTACJĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. 

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu jałowej martwicy głowy kości śródstopia. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany chorobowe.

Artykuł Jałowa martwica głowy kości śródstopia, choroba Freiberga pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.

Jałowa martwica kości to obumieranie fragmentu tkanki kostnej bez udziału chorobotwórczych drobnoustrojów (stąd określenie „jałowa”). Z biegiem czasu tkanka martwicza zostaje zresorbowana i zastąpiona nową, odbudowaną tkanką kostną. Warto podkreślić, że młoda tkanka kostna jest znacznie bardziej miękka i przez to podatna na deformacje.

Obumieranie tkanki kostnej w tym obszarze najczęściej jest wynikiem upośledzenia przepływu krwi tętniczej.

Termin „jałowa martwica” pojawił się w medycynie w 1910 roku, a opisał go niemiecki chirurg – George Axhausen.

Jałowa martwica kości piętowej, choroba Haglunda – kto najczęściej choruje?

Choroba Haglunda może pojawić się w każdym wieku, mogą chorować zarówno dzieci jak i dorośli.

Jałowa martwica kości piętowej – objawy

Początkowe objawy to mniejszy lub większy ból lub poczucie dyskomfortu podczas biegu, skoku lub w trakcie dłuższego chodu. Dzieje się tak dlatego, że wewnątrz kości piętowej pojawiają się niewielkie pęcherze martwicze, które są źródłem lekkiego bólu podczas chodzenia.

Ogniska martwicze z biegiem czasu mogą powiększać się i wtedy ból narasta. Na guzie kości piętowej rozwija się zniekształcenie powierzchni, pojawia się bolesny obrzęk oraz stan zapalny przyczepu ścięgna Achillesa. Pacjent odczuwa ból, który utrudnia chodzenie, zwłaszcza w pełnym obuwiu.

Zdarza się, że Pacjenci skarżą się jedynie na ucisk w tylnej części pięty podczas zakładania obuwia. Te nieuciążliwe objawy często bywają lekceważone – wspomina Paweł Czarnocki

Jałowa martwica kości piętowej, choroba Haglunda – przyczyny

Przyczyna jałowej martwicy kości piętowej może wynikać z długotrwałego ucisku i obciążania kości piętowej. Choroba może być wynikiem błędów treningowych podczas aktywności sportowej np. nagłe wprowadzenie nadmiernego obciążenia.

Niedokrwienie kości piętowej, a dokładnie jej tylnej części, po jakimś czasie może doprowadzić do zmian zwyrodnieniowych. W efekcie tych zmian powstają narośla kostne, które zaburzają swobodny ruch.

Jałowa martwica kości piętowej – diagnoza

Tak jak w przypadku każdej choroby, również w przypadku martwicy kości piętowej ważna jest właściwa diagnoza, która będzie punktem wyjścia do rozpoczęcia procesu leczenia.

Warto zaznaczyć, że nie zawsze ból w okolicy pięty musi wskazywać na martwicę.

Jałowa martwica kości piętowej nie jest chorobą, która występuje bardzo często. Zdarza się, więc, że jej objawy są mylone z innymi dolegliwościami, dlatego tak ważna jest diagnostyka – komentuje Paweł Czarnocki

Jałowa martwica kości piętowej – RTG, tomografia komputerowa CT

Podstawą do postawienia diagnozy jest badanie obrazowe, najczęściej zdjęcie RTG lub tomografia komputerowa (CT).

Jałowa martwica kości piętowej – rokowanie

Wykrycie choroby we wczesnym stadium daje dobre rokowanie dla Pacjenta, gdyż rozpoczęte leczenie umożliwia uniknięcie deformacji kości. Brak dużego stopnia zmian pozwala na całkowity powrót do sprawności.

Jałowa martwica kości piętowej, choroba Haglunda – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Leczenie jałowej martwicy kości piętowej należy rozpocząć od doboru specjalnych wkładek, które odciążą piętę i sklepienie podłużne.

W przypadku choroby Haglunda należy ograniczyć aktywność fizyczną, ponieważ intensywne obciążanie stopy powoduje zaostrzenie bólu oraz zwiększenie deformacji kostnych – zauważa Paweł Czarnocki

Fizjoterapia, a szczególnie kinezyterapia, powinna być nastawiona przede wszystkim na poprawę ukrwienia oraz odżywienia miejsca, w którym pojawiła się martwica.

Można to osiągnąć poprzez:

• ćwiczenia w odciążeniu

• odpowiednie techniki manualne

• aktywizację mięśni w odciążeniu

• fizykoterapię: przeciwbólową, poprawiającą krążenie, przyspieszającą regenerację i zdrowienie tkanki kostnej

Jałowa martwica kości piętowej – ćwiczenia

Sprawdź nasze ćwiczenia, które mogą pomóc przy tej chorobie.

Jałowa martwica kości piętowej, choroba Haglunda – gdzie leczyć w Krakowie?

Jeśli odczuwasz ból to warto umówić się na KONSULTACJĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. 

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu jałowej martwicy kości piętowej. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany chorobowe.

Artykuł Jałowa martwica kości piętowej, choroba Haglunda pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.

Ostrogi piętowe (łac. calcar calcanei) to zmiany zwyrodnieniowe, które powstały w wyniku długotrwałego stanu zapalnego w obszarze przyczepu rozcięgna podeszwowego lub przyczepu ścięgna Achillesa do kości piętowej.

Rozcięgno podeszwowe to elastyczne pasmo tkanki łącznej na podeszwie stopy, które stanowi elastyczny opór dla końcowego zakresu pracy mięśni wysklepiających stopę. Napina i rozluźnia się podczas chodzenia. Właściwie pracujące rozcięgno zapewnia stopie sprężystość jak również to, że łuk sklepienia podłużnego nie spłaszcza się.

Rozcięgno łączy guz kości piętowej z nasadą palców stopy. Ostrogi piętowe pojawiają się najczęściej w okolicy guza piętowego kości piętowej – czyli tam, gdzie swój przyczep ma rozcięgno podeszwowe.

Ostroga piętowa może być górna, dolna, jak również obustronna – wszystko zależy od przyczyny.

Ostroga piętowa to dość popularne i uciążliwe schorzenie, które często utrudnia poruszanie się. Przy zaawansowanej chorobie może znacznie ograniczać, albo wręcz uniemożliwiać wykonywanie codziennych aktywności – zdarza się, że Pacjent ma problem z tak prostą czynnością jak założenie butów.

Jak powstaje ostroga piętowa?

Ostroga piętowa pojawia się w miejscu gdzie pięta łączy się z przyczepem ścięgna lub rozcięgnem piętowym. Jest to obszar stale narażony na naprzemienne napinanie i rozluźnianie.

W wyniku nadrywania się pojedynczych włókien ścięgna, fragmenty tkanki kostnej są „wciągane” w struktury ścięgna. Następnie tkanka kostna przebudowuje się formując narośl kostną o kształcie zbliżonym do kolca.

Proces zapalny ścięgna/rozcięgna powoduje nasilenie procesu przebudowy narośli kostnych (entezofitów).

Ostroga piętowa – kto najczęściej choruje?

• Ostroga piętowa a płeć

Zasadniczo nie ma wyraźnych różnic w zakresie występowania ostrogi piętowej u kobiet i mężczyzn. Dysproporcja zauważalna jest w średniej grupie wiekowej – kobiety poniżej 50. roku życia chorują prawie 2 razy częściej niż mężczyźni. Ta tendencja może wynikać z noszenia nieodpowiedniego obuwia (na wysokim obcasie).

• Ostroga piętowa a wiek

W grupie ryzyka są także osoby starsze, powyżej 60. roku życia. Dolegliwość w tej grupie wiekowej jest ściśle powiązana ze zmianą sposobu chodzenia (krótszy krok, inne ułożenie stopy na podłożu itd.). W tym przypadku jest to naturalny element zmian degeneracyjnych. Tak więc częstotliwość występowania ostrogi piętowej rośnie wraz z wiekiem.

• Ostroga piętowa a aktywność sportowa

Entuzjaści sportu muszą pamiętać o rozgrzewce, która może uchronić przed urazem. W wielu formach aktywności sportowych stopa jest mocno angażowana, przez co narażona jest na przeciążenia i kontuzje.

Ból w okolicy rozcięgna to częsta dolegliwość biegaczy po intensywnym treningu lub dużym wysiłku podczas zawodów sportowych.

• Ostroga piętowa a typ pracy

Ostroga piętowa częściej pojawia się u osób wykonujących pracę wymagającą postawy stojącej.

Jeśli wykonujemy pracę, która wymaga częstego przebywania w pozycji stojącej, to warto podczas przerw zmieniać ułożenie ciała. Warto pamiętać, że spacer jest najbezpieczniejszą formą ruchu.

Ostroga piętowa – objawy

Objawy ostrogi piętowej mogą być mylone z innymi dolegliwościami, takimi jak zapalenie ścięgna Achillesa, uszkodzenie struktur kostno-stawowych śródstopia czy pęknięcie kości piętowej. Dlatego też aby zdiagnozować chorobę – najlepiej jest wykonać badanie USG lub RTG.

Najczęstsze objawy ostrogi piętowej:

• ból w obrębie przyczepu ścięgna/ rozcięgna do pięty
• ból może być zarówno miejscowy jak i „rozlany” (czasami promieniuje na całą piętę)
• ból jest opisywany przez Pacjentów jako piekące lub palący
• ból pojawia się przy próbie ruchu stopy: wspięcia na palce przy ścięgnie Achillesa lub uniesienia palców stopy do góry przy rozcięgnie podeszwowym
• początkowo ból pojawia się w czasie wysiłku, gdy na piętę działają duże obciążenia
• w zaawansowanym stadium choroby ból intensyfikuje się i pojawia się również w czasie spoczynku
• ból w stopie ogranicza ruchomość, szczególnie uciążliwy jest podczas chodzenia po nierównym podłożu
• silniejszy ból jest szczególnie wyraźny po dłuższym odpoczynku np. po przebudzeniu

Wraz z rozwojem choroby zmienia się również charakter i intensywność bólu. Następnie może dojść do zmian zwyrodnieniowych w stopie, ale także w kolanach czy kręgosłupie.

Zdarza się, że Pacjenci lekceważą pierwsze objawy i dolegliwości. Dodatkowo pod wpływem bólu przyjmują niewłaściwe schematy ruchowe, a to niestety powoduje zmiany we wzorcu chodu.

Ostroga piętowa – przyczyny

Najczęstszą przyczyną są mikrourazy, które powstają w wyniku:

• przeciążenia stopy podczas intensywnego i nadmiernego wysiłku fizycznego przy jednoczesnym braku rozgrzewki
• wysiłek fizyczny bez właściwego przygotowania – zaleca się trening przygotowujący do danego sportu
• niewłaściwie leczone urazy stopy lub kostki (np. stawu skokowego)
• wady stóp wrodzone lub nabyte – np. płaskostopie, koślawość czy szpotawość
• niewłaściwie dobrane obuwie pod względem: rozmiaru (zbyt małe/zbyt duże), typu użytkowania (np. bieganie po asfalcie), wysokości podeszwy (wysoki obcas)
• wykonywanie długotrwałej pracy stojącej – np. kelnerzy, nauczyciele
• otyłość – powoduje nadmierne obciążanie stóp
• naturalne zmiany degeneracyjne wynikające z wieku – następuje modyfikacja sposobu chodzenia

Co oznacza ból pięty?

Ból w pięcie może być wynikiem również innych dolegliwości, takich jak:

• mechaniczne urazy stopy – stłuczenia, skręcenia, złamania. Złamanie kości piętowej lub palucha koślawego nie są rzadkie
• zapalenie ścięgna Achillesa – np. zapalenie kaletki lub zapalenie przyczepu ścięgna Achillesa
• jałowa martwica
• choroby reumatoidalne – reumatoidalne zapalenie stawów RZS

Ostroga piętowa – diagnoza

Ważna jest odpowiednia diagnoza lekarza specjalisty lub fizjoterapeuty, która wykluczy inne dolegliwości.

Fizjoterapeuta przeprowadza wywiad oraz badanie palpacyjne czyli manualne stopy. Terapeuta sprawdza gdzie zlokalizowany jest ból i w jakich momentach się intensyfikuje.

W zależności od stopnia zaawansowania ostrogi piętowej fizjoterapeuta wdraża odpowiednie leczenie.

Ostroga piętowa – badanie RTG

Można wykonać również badanie obrazowe RTG, które pokaże narośl kostną na pięcie.

Często zdarza się, że ostrogi nie wywołują dolegliwości bólowych a ich obecność zauważalna jest dopiero na zdjęciach RTG.

Ostroga piętowa – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Ostroga piętowa – domowe sposoby leczenia

Domowe sposoby leczenia ostrogi piętowej, takie jak:

• zimne okłady
• toczenie piłeczki tenisowej stopą po podłodze
• masaż okolic pięty

Powyższe sposoby mogą przynieść chwilową ulgę, natomiast nie zlikwidują przyczyny. Dlatego warto rozpocząć właściwe leczenie pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty.

Ostroga piętowa – leczenie zachowawcze

Fizjoterapeuta wykorzystuje narzędzia terapii manualnej i kinezyterapii dedykowane przy leczeniu ostrogi piętowej. Terapia nastawiona jest na działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Najczęściej łączy się fizykoterapię (fonoforeza, jonoforeza, magnetoterapia i krioterapia) z ćwiczeniami.

Pacjent otrzymuje instruktaż ćwiczeń. Na początku Pacjent wykonuje ćwiczenia w gabinecie, gdzie fizjoterapeuta może zweryfikować poprawność wykonywania, następnie Pacjent wykonuje ćwiczenia w domu.

Ćwiczenia nastawione są na rozciągnięcie rozcięgna podeszwowego, mięśni łydek i innych mięśni znajdujących się w tym obszarze. Dodatkowo ćwiczenia wzmacniające mają na celu chronić przed pogłębianiem się zmian.

Inne zabiegi stosowane w leczeniu ostrogi piętowej to terapia manualna i taping.

Ostroga piętowa – leczenie chirurgiczne

Jeżeli zmiana jest zaawansowana i leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów to Pacjent może być kwalifikowany do zabiegu operacyjnego. Celem zabiegu jest usunięcie narośli kostnej albo częściowe przecięcie rozcięgna podeszwowego w obszarze guza piętowego. W tym drugim przypadku zabieg ogranicza obciążenie, które przenoszone jest na przyczep.

Należy podkreślić, że operacja nie daje 100% gwarancji. Może okazać się, że ostroga piętowa pojawi się ponownie a zmiany zwyrodnieniowe rozwiną się jeszcze bardziej. Podczas zabiegu mogą także zostać uszkodzone połączenia nerwowe w obszarze przyczepu rozcięgna podeszwowego. Dlatego też obecnie ogranicza się ilość operacji a wdraża fizjoterapie.

Ostroga piętowa – profilaktyka

Ważnym elementem w leczeniu ostrogi piętowej jest profilaktyka, w tym również zwrócenie uwagi na dobór obuwia.

Jeśli Pacjent zgłasza się do fizjoterapeuty na zaawansowanym etapie choroby to leczenie ostrogi piętowej nie trwa krótko, a na efekty trzeba poczekać. Dlatego zapobieganie rozwijaniu się dolegliwości jest kluczowe.

Zdecydowanie warto zacząć od dopasowania obuwia, pod względem typu aktywności, właściwego rozmiaru, typu i wysokości podeszwy. Obuwie powinno być wygodne, a podeszwa elastyczna i stabilna. Szpilki lub buty na wysokim obcasie, które nadwerężają rozcięgno podeszwowe, należy władać możliwie rzadko, gdyż mogą wywołać nie tylko problemy w obszarze stopy, ale także kręgosłupa.

Sprawdź ćwiczenia

Chcesz wiedzieć więcej?

• Przeczytaj o ostrodze piętowej 
• Zobacz artykuł o zapaleniu rozcięgna podeszwowego stopy 

Ostroga piętowa – gdzie leczyć w Krakowie?

Jeśli odczuwasz ból w stopie, który nasila się podczas chodzenia, to warto SKONSULTOWAĆ SIĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. Przy każdym urazie – również tym, leczenie lepiej zacząć możliwie szybko.

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu ostrogi piętowej. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany pourazowe.

Artykuł Ostroga piętowa pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.

Rozcięgno podeszwowe (aponeurosis plantaris) to mocna włóknista struktura, która znajduje się w obszarze dolnej części stopy (podeszwy). Podczas chodzenia struktura napina się i rozluźnia.

Dobrze działające rozcięgno powoduje, że stopa jest sprężysta i amortyzuje obciążenia powstające podczas chodu lub biegu.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – co to właściwie jest?

Główną funkcją rozcięgna podeszwowego jest utrzymanie wysklepienia stopy oraz amortyzacja stopy podczas chodu, biegu czy stania. Rozcięgno jest „końcowym ogniwem” przenoszenia sił z mięśnia trójgłowego łydki poprzez kość piętową na palce, dlatego też gdy nie jest elastyczne bywa szczególnie podatne na częste uszkodzenia.

Warto wiedzieć, że podczas chodzenia na piętę działa siła równa 110% masy ciała, a podczas biegu siła ta może przekraczać nawet 200%.

Pomimo tego, że nazwa sugeruje proces zapalny to w rzeczywistości głównym „sprawcą” choroby jest świeży uraz (np. po nieudanym zeskoku na twarde podłoże,) oraz równie często ostroga piętowa dolna. Ostroga piętowa to potoczne określenie zapalenia rozcięgna podeszwowego wywołanego przez narośl kostną wewnątrz rozcięgna. Uraz rozcięgna, szczególnie ten powtarzający się, prowadzi do jego stopniowego wydłużenia i pogorszenia jego funkcji. Proces zwyrodnieniowy tworzący ostrogę jest spowodowany przez mikrourazy (rozerwania) lub przeciążenia. 

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – kto najczęściej choruje?

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy u osób uprawiających sport

Zapalenie rozcięgna to najczęstsza przyczyna bólu pięty. To dość częsta kontuzja u biegaczy, zwłaszcza tych biegających w mieście po twardym podłożu, w niewłaściwym obuwiu. Ból pojawia się najczęściej po intensywnym treningu, który został przeprowadzony bez odpowiedniego przygotowania.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy to także problem tenisistów. Poczytaj o kontuzjach i urazach w tenisie.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy może również uaktywnić się po zawodach sportowych.

Jakie są inne grupy narażone na zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy?

Dolegliwość może pojawić się również u kelnerów lub ekspedientów. Dlaczego? Powodem jest długie przebywanie w pozycji stojącej.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy a wiek

Po 40. roku życia stopniowo zanika ochronna tkanka tłuszczowa znajdująca się na pięcie, funkcja amortyzowania zostaje ograniczona, co w rezultacie powoduje słabszą ochronę guza piętowego przed przeciążeniami i urazami.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy a płeć

Nie zaobserwowano zależności pomiędzy występowaniem tej choroby a płcią.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – objawy

Wiedza na temat objawów umożliwi szybką reakcję gdy pojawią się pierwsze symptomy choroby.

Poznaj najczęstsze objawy:

• piekący ból w okolicy spodu pięty
• ból zlokalizowany w środkowej partii podeszwy
• dolegliwości mogą nasilać się przy próbie zgięcia palucha
• ból pojawia się rano, po treningu dolegliwości bólowe mogą się zmniejszyć np. u biegaczy często po 15 minutach treningu ból mija
• w zaawansowanym stadium choroby ból pojawia się ponownie podczas biegu lub po – intensywność bólu wzrasta, ból może trwać nawet kilka godzin
• przy rozwoju choroby ból pojawia się podczas chodzenia – najczęściej tuż po odpoczynku
• ból może pojawiać się po dłuższym siedzeniu lub staniu – wycofuje się po „rozchodzeniu”
• dolegliwości bólowe mogą zaostrzyć się w trakcie wchodzenia po schodach lub podczas ruchu wspięcia na palce
• ból nie występuje w nocy ani w spoczynku

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – przyczyny

Główną przyczyną zapalenia rozcięgna podeszwowego są mikrourazy i przeciążenia spowodowane zwiększonym napięciem, nie tylko w obszarze rozcięgna ale też mięśni łydki.

Kiedy zwiększa się ryzyko zapalenia rozcięgna – przykłady:

• intensywne treningi, bez odpowiedniego przygotowania do wysiłku
• tendencje wynikające z budowy np. słaba elastyczność ścięgna Achillesa
• wady stóp – płaskostopie podłużne, stopa wydrążona, inne
• nieprawidłowe obuwie
• otyłość
• intensywne odchudzanie

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – diagnoza

Fizjoterapeuta na pierwszej wizycie przeprowadza wywiad i badanie palpacyjne. Sprawdza w jakim obszarze występuje największa tkliwość i bolesność. Na podstawie wyników badania wprowadza odpowiednią terapię.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – badanie USG, RTG

Można też przeprowadzić badania obrazowe USG lub RTG. Badanie USG ocenia dynamicznie struktury rozcięgna podeszwowego i inne tkanki w okolicy oraz umożliwia analizę dynamiczną rozcięgna, pokazując czy nastąpiło częściowe czy całkowite zerwanie.

Uszkodzenie rozcięgna podeszwowego stopy – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Zasada, że szybka reakcja na pierwsze objawy może zasadniczo skrócić czas leczenia sprawdza się również przy problemach z zapaleniem rozcięgna podeszwowego.

Szybka i trafna diagnoza pozwala wdrożyć leczenie już na wczesnym etapie, tuż po uszkodzeniu rozcięgna. Daje to największe szanse na szybki powrót do zdrowia.

W zależności od etapu rozwoju choroby oraz stopnia uszkodzenia, czas leczenie może się wydłużyć.

W procesie leczenia bardzo istotnym elementem jest zmiana/skorygowanie aktywności ruchowej, a czasem też i stylu życia, gdyż uszkodzona tkanka potrzebuje czasu i odpowiednich warunków do gojenia. Przy ciągłym powtarzaniu błędów treningowych problem szybko powróci.

Przerwa w treningach, „wykluczenie” uszkodzonego obszaru na czas terapii, a następnie stopniowy powrót do aktywności po jej zakończeniu to niezbędne elementy w procesie rekonwalescencji. Dlaczego jest to takie ważne? Trudno o właściwe wygojenie tkanek przy obciążaniu uszkodzonej stopy. W tej sytuacji dochodzi do ciągłych nadrywań, co skutecznie blokuje proces gojenia tkanek.

Fizjoterapeuta zna różne techniki, które są skuteczne w leczeniu zapalenia rozcięgna podeszwowego stopy. Najczęściej stosuje kompilację fizykoterapii z ćwiczeniami.

Zabiegi z zakresu fizykoterapii takie jak laser, pole magnetyczne, krioterapia działają przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Natomiast elektroterapia i kinezyterapia czy kinesiotaping aktywizują osłabione grupy mięśni.

Kluczowe są ćwiczenia rozciągające mięśnie łydki, mięśnie kulszowo-goleniowe (znajdujące się na tylnej stronie uda) oraz uelastyczniające struktury ścięgniste rozcięgna podeszwowego stopy.

Celem ćwiczeń jest zmniejszenie napięcia tkanek oraz przyspieszenie procesu gojenia.

Ważne jest aby podczas ćwiczeń nie przekraczać granicy bólu, gdyż inwazyjne naciągnięcie może jeszcze bardziej zwiększyć napięcie tkanek.

Podczas trwania terapii, wraz z postępem leczenia, fizjoterapeuta zmienia i modyfikuje zestawy ćwiczeń. Oprócz ćwiczeń rozciągających ważnym elementem jest trening mięśni głębokich, które stabilizują ciało.

Pacjent wykonuje ćwiczenia w gabinecie, a następnie otrzymuje instruktaż do samodzielnego wykonywania. Oprócz zestawu ćwiczeń, który przygotował fizjoterapeuta, warto aby Pacjent wprowadził dodatkowe, proste ćwiczenie jako element codziennej aktywności – przykład poniżej.

Terapeuta może też wykonać analizę treningu, pod kątem błędów treningowych, które prowadzą do uszkodzeń rozcięgna podeszwowego stopy.

Ćwiczenie na rozciąganie rozcięgna podeszwowego stopy

Po przebudzeniu, przed wstaniem z łóżka warto po rozćwiczeniu mięśni łydek delikatnie rozmasować rozcięgno podeszwowe za pomocą „jeżyka” lub piłki tenisowej. To ćwiczenie można powtarzać także po dłuższym spoczynku. Takie „rozćwiczenie” może ograniczyć bolesność przy pierwszych krokach.

Sprawdź ćwiczenia, które mogą pomóc przy problemie z rozcięgnem podeszwowym stopy

• Kontuzje kolan i stóp – ćwiczenia, odcinek 1

• Urazy kolan i bioder – ćwiczenia, odcinek 2

• Kontuzje nóg – ćwiczenia, odcinek 3

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy a operacja

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy leczy się zachowawczo przy użyciu metod  fizjoterapeutycznych. Przy tej chorobie leczenie operacyjne stosowane jest dość rzadko – wtedy gdy zmiany są zaawansowane lub doszło do zerwania.

Na czym polega operacja? Zabieg polega na częściowym przecięciu rozcięgna podeszwowego w okolicy guza piętowego.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – rokowanie i powikłania

Pomimo tego, że zapalenie rozcięgna nie jest niebezpiecznym urazem, jednak dolegliwości nie powinno się bagatelizować. Nieleczone zapalenie rozcięgna może wywołać dolegliwości bólowe o przewlekłym charakterze. Innym istotnym powikłaniem może być niewłaściwa biomechanika chodu spowodowana przez nadmierne obciążanie bocznej krawędzi stopy.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy – profilaktyka

Przede wszystkim należy unikać sytuacji, które mogą wywołać przeciążenia stopy.

Ponieważ problem dotyczy stopy to warto zacząć od doboru właściwego obuwia. Należy unikać obuwia z cienką, nieelastyczną podeszwą, które źle działa na stopę, a przy już istniejących problemach z rozcięgnem podeszwowym może nasilić dolegliwości i uniemożliwić gojenie.

Jak zapobiegać zapaleniu rozcięgna podeszwowego?

• pamiętaj o regularnej, ale co ważne umiarkowanej aktywności fizycznej
• unikaj przeciążeń podczas treningów oraz nagłych zmian typu aktywności
• każdy trening rozpoczynaj od rozgrzewki i kończ ćwiczeniami rozciągającymi
• unikaj biernych przeciążeń, które może wywołać np. długotrwałe stanie
• dbaj o rozcięgno, szczególnie gdy masz wadę stóp oraz/lub wady postawy

Uszkodzenie rozcięgna podeszwowego stopy – gdzie leczyć w Krakowie?

Jeśli odczuwasz podobne objawy to warto SKONSULTOWAĆ SIĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. Przy każdym urazie – również tym, leczenie lepiej zacząć możliwie szybko.

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu uszkodzeń rozcięgna podeszwowego. 

Artykuł Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.

Ścięgno Achillesa, zwane też piętowym, to największe oraz najgrubsze ze ścięgien.

Ma ono ok. 15 cm długości i ciągnie się od pięty aż do połowy łydki, łącząc guz piętowy z mięśniem trójgłowym łydki. Ścięgno ma charakterystyczny kształt – u góry jest długie i szerokie a zwęża się u dołu.

Na ścięgno Achillesa składają się ścięgna dwóch mięśni – brzuchatego oraz płaszczkowatego – są to mięśnie, które budują łydkę.

W nawiązaniu do mitu o Achillesie – ścięgno pomimo swoich rozmiarów i masywności jest poddawane  dużym obciążeniom i gdy nie jest rozluźniane może łatwo ulec uszkodzeniu. Dlatego też naciągnięte lub zerwane ścięgno Achillesa to urazy, z którymi często spotyka się fizjoterapeuta.

Ścięgno Achillesa – jaka jest funkcja?

Ścięgno Achillesa przenosi siłę mięśni odpowiedzialnych za chodzenie, poruszanie stopą w górę i w dół oraz wspinanie na palce. Ścięgno Achillesa bierze udział we wszelkich aktywnościach takich jak chodzenie, skakanie czy stawanie na palcach.

Uszkodzenie ścięgna Achillesa – co to właściwie jest?

Problemy ze ścięgnem Achillesa występują stosunkowo często. Uwzględniając wzrastający stopień uszkodzenia, ból może wynikać z:

• naciągnięcia
• naderwania
• stanu zapalnego
• zerwania

Niezależnie od typu urazu, elementem wspólnym jest wyczuwalne pogrubienie w obszarze uszkodzenia oraz ból ścięgna. Natomiast różny jest sposób leczenia, który musi być dopasowany do konkretnego przypadku.

Ból ścięgna Achillesa – co może oznaczać?

Ból ścięgna Achillesa, który pojawia się przy chodzeniu, bieganiu czy skakaniu oznacza jego uszkodzenie. Do uszkodzenia może dojść nagle, przy gwałtownym urazie lub w wyniku długotrwałego przeciążania i powtarzających się urazów. W tym drugim przypadku dochodzi do wielokrotnych stanów zapalnych i mikrourazów.

Ból ścięgna Achillesa – przyczyny

Nadwyrężenie, przemęczenie oraz częściowe zerwanie to częste kontuzje, które sygnalizowane są przez dolegliwości bólowe. A co może je powodować?

Częste przyczyny bólu ścięgna Achillesa:

• niedostosowana aktywność fizyczna do kondycji i stanu zdrowia
• źle dobrane obciążenia
• przeciążenie ścięgna w wyniku zbyt częstych i intensywnych treningów
• brak rozgrzewki przed aktywnością sportową oraz brak relaksacji po zajęciach
• źle dobrane obuwie do aktywności
• otyłość
• naturalny proces degeneracji organizmu, czyli „starzenie się” – z wiekiem ścięgna tracą elastyczność

Leczenie bolącego ścięgna Achillesa

Fizjoterapia może w istotny sposób przyspieszyć powrót do zdrowia. Jest wiele technik fizjoterapeutycznych, które sprawdzają się w leczeniu ścięgna Achillesa.

Ścięgno Achillesa – kiedy dochodzi do naciągnięcia?

Naciągnięcie ścięgna Achillesa to częściowe rozerwanie fragmentu włókien ścięgnistych. Uraz najczęściej powstaje stopniowo. Naciągnięcie ścięgna Achillesa to częsty problem. Wygojone ścięgno nie pozostawia istotnych śladów, natomiast nieleczone prowadzi do naderwań.

Ścięgno Achillesa – kiedy dochodzi do zerwania?

Zerwanie ścięgna Achillesa to konsekwencja niedoleczenia naderwań lub efekt silnego urazu. Uraz pojawia się gdy ścięgno zostało szarpnięte i nastąpiło jednoczesne gwałtowne napięcie mięśnia brzuchatego łydki.

Jaki element ścięgna Achillesa jest najbardziej narażony na uraz?

Środkowy odcinek ścięgna, który jest stosunkowo cienki i słabo ukrwiony jest najbardziej narażony na zerwanie.

Gdy dochodzi do zerwania ścięgna Achillesa to Pacjenci opisuje uczucie jako „smagnięcie biczem”, uderzenie w łydkę.

Ścięgno Achillesa – kiedy dochodzi do przykurczu?

Przyczyn przykurczu ścięgna Achillesa może być wiele:

• długie unieruchomienie
• źle dobrane obuwie
• złe wzorce chodu – chodzenie na palcach

Przewlekłe stany zapalne jako przyczyna urazu Achillesa

Do urazu może dojść również w wyniku przewlekłych stanów zapalnych, które prowadzą do  mikrouszkodzeń. Zdarzają się one często u biegaczy.

Gdy stan zapalny nie zostanie właściwie wyleczony, to w konsekwencji może dojść do poważniejszych uszkodzeń ścięgna Achillesa. Warto więc skonsultować ze specjalistą gdy pojawią się niepokojące objawy, takie jak ból czy trzeszczenie pojawiające się podczas ruchu.

Uszkodzenie ścięgna Achillesa – kto najczęściej choruje?

Z jednej strony najbardziej narażone są osoby uprawiające sport, z drugiej – osoby o bardzo słabej aktywności.

Do uszkodzeń ścięgna Achillesa może dojść również podczas próby uprawiania nowej dyscypliny sportu, do której ciało nie jest dostosowane.

Jakie dyscypliny sportu są powiązane z urazami ścięgna Achillesa?

Szczególnie te, w którym dość często dochodzi do wyskoków, zmiany kierunku ruchu i nagłych przyspieszeń.

Łatwo o kontuzję gdy uprawiamy:

• sporty siłowe
• jazdę terenową na rowerze lub motocyklu
• koszykówkę
• piłkę halową
• tenis
• skaczemy na trampolinie

U sportowców zerwanie ścięgna może pojawić się w wyniku zbyt dużego obciążenia treningowego, zaburzenia funkcji nerwowo-mięśniowej lub zaburzeń biomechaniki.

Urazy ścięgna Achillesa często dotykają osób, które rozpoczynają aktywność sportową. Sprawdź jak bezpiecznie przygotować się do aktywności.

Urazy ścięgna Achillesa a wiek

W grupie ryzyka często są mężczyźni w wieku około 40 lat. Często jest to związane z chęcią zmiany trybu życia i wzmocnienia kondycji fizycznej. Jeśli entuzjasta sportu nie zaplanuje treningów, nie wprowadzi rozgrzewki to ścięgno, które jest nieprzyzwyczajone do znacznego wysiłku może zacząć boleć, a w konsekwencji dalszych przeciążeń może dojść do naciągnięcia lub zerwania.

Oczywiście uszkodzenia ścięgna Achillesa dotyczą również kobiet.

Ponieważ wraz z wiekiem zmienia się struktura mięśniowo-ścięgnista (między innymi pogarsza się ukrwienie), więc również ryzyko pojawienia się urazów ścięgna wzrasta wraz z upływem czasu. Ścięgno Achillesa jest mniej odporne na wysiłek i zdecydowanie łatwiej ulega urazom.

USZKODZENIE ŚCIĘGNA ACHILLESA – sprawdź objawy

A. NACIĄGNIĘCIE ścięgna Achillesa – objawy

• ból ścięgna i pięty
• może pojawić się obrzęk i krwiak
• wrażliwość na dotyk
• ból nasila się podczas wysiłku fizycznego

B. NADERWANIE ścięgna Achillesa – objawy

• ostry ból
• obrzęk większy niż przy naciągnięciu ścięgna
• zaczerwienienie
• może pojawić się siniak

Ten uraz oznacza uszkodzenie więcej niż 5% włókien w ścięgnie. Należy skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą. Stopień uszkodzenia może być różny, więc należy dopasować sposób leczenia do urazu.

C. ZERWANIE ścięgna Achillesa – objawy

• dźwięk pęknięcia ścięgna
• ból promieniuje do pięty
• ból może być początkowo słaby i nasilać się z czasem
• częściowe zerwanie ścięgna Achillesa może objawiać się przy wykonywaniu ruchów stopą lub podczas chodzenia. Z upływem czasu ból pojawia się nie tylko podczas ruchów stopą, ale utrzymuje się cały czas
• opuchnięcie w miejscu urazu ścięgna
• zaczerwienienie w okolicy łydki
• może pojawić się siniak w wyniku przerwania ciągłości okolicznych naczyń krwionośnych i wylewu krwi do tkanek
• problem ze zgięciem palców stóp do dołu
• znaczne utrudnienie obciążania uszkodzonej nogi – problemy z chodzeniem

Jeżeli mamy problem aby stanąć na palcach to może to oznaczać, że doszło do zerwania wszystkich lub prawie wszystkich włókien – w tej sytuacji konieczna jest operacja.

Dobra informacja jest taka, że w rzeczywistości zerwanie ścięgna Achillesa nie zdarza się często.

D. ZAPALENIE ścięgna Achillesa – objawy

• obrzęk
• ból ścięgna
• uczucie zesztywnienia, odczuwane szczególnie po długim odpoczynku
• „trzeszczenie” w trakcie ruchu

Ból ścięgna Achillesa może być wynikiem stanu zapalnego jednej z kaletek. Często przyczyną jest źle dopasowane, uciskające obuwie

E. PRZYKURCZ mięśni łydki – objawy 

• ból w przodostopiu
• ograniczona ruchomość stawu skokowego
• zaburzenie prawidłowej mechaniki chodu – chodzenie na palcach
• lordoza lędźwiowa
• napięcie i sztywność mięśnia podudzia
• ból ścięgna
• obrzęk ścięgna

Przykurcz mięśni tworzących ścięgno Achillesa może pojawić się zarówno u dzieci jak i osób dorosłych. Przykurcz powoduje upośledzenie pracy kończyny dolnej. Dłużej utrzymujący się przykurcz może negatywnie wpłynąć na kondycję układu ruchu w obrębie stawu skokowego.

Uszkodzone ścięgno Achillesa – co zrobić?

Jak radzić sobie z bólem ścięgna Achillesa tuż po urazie?

Zanim skontaktujesz się z lekarzem lub fizjoterapeutą sprawdź jakie postępowanie jest przez nas rekomendowane.

Co warto zrobić w przypadku podejrzenia urazu ścięgna Achillesa?

• ułożyć kończynę powyżej linii biodra
• nie obciążać kontuzjowanej nogi
• ograniczyć ruch
• schłodzić okolice urazu – można wykorzystać lód
• zabezpieczyć staw skokowy bandażem uciskowym, elastycznym
• skontaktować się z lekarzem lub fizjoterapeutą

Uszkodzenie ścięgna Achillesa – zapalenie, naderwanie, zerwanie – diagnoza

Fizjoterapeuta przeprowadza wywiad oraz badanie fizykalne.

Uszkodzenie ścięgna Achillesa – badanie USG, Rezonans Magnetyczny

Dodatkowo można wykonać USG lub MR (Rezonans Magnetyczny). USG wskaże na jakiej wysokość jest uszkodzenie i jaki jest stopień urazu. Badania obrazowe najczęściej wykonuje się przed operacją, gdy uszkodzenie jest znacznego stopnia.

Naciągnięcie lub naderwanie ścięgna Achillesa – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Poziom uszkodzenia ścięgna Achillesa może być różny. Z jednej strony może to być jedynie delikatne nadwyrężenie, które może ustąpić gdy unieruchomimy nogę, ograniczymy ruch, schłodzimy uszkodzony staw i pozwolimy aby tkanki mogły się zregenerować. Warto jednak pamiętać, że jeśli dolegliwości bólowe nie ustąpią to warto udać się na konsultację, gdyż uraz może się pogłębić.

Z drugiej strony zdarzają się również naderwania. W tym drugim przypadku konieczna jest pomoc specjalisty.

Czasem zdarza się tak, że nawet niewielki, niedoleczony uraz może rozwinąć się w poważne schorzenie. Zdarza się, że do gabinetów PANACEUM przychodzi Pacjent z „przenoszonym” urazem, który często udaje się wyleczyć, ale terapia trwa zdecydowanie dłużej.

Narzędzia terapeutyczne wykorzystywane podczas leczenia uszkodzeń ścięgna Achillesa:

• terapia manualna
• ćwiczenia wzmacniające
• fizykoterapia, która działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i stymulująco laseroterapia, krioterapia i inne

Uszkodzenia ścięgna Achillesa – ćwiczenia

Sprawdź nasze zestawy ćwiczeń. Polecamy je zarówno Pacjentom po kontuzjach i urazach, jak również entuzjastom sportu, których przygotowujemy do zawodów.

Zerwanie ścięgna Achillesa – fizjoterapia i leczenie w Krakowie

W przypadku znacznego lub całkowitego zerwania ścięgna Achillesa konieczna może okazać się operacja. Leczenie operacyjne zdarza się bardzo rzadko. Są też sytuacje gdy istnieje przeciwskazanie do wykonania zabiegu – wtedy wdraża się leczenie zachowawcze.

Zerwanie ścięgna Achillesa – fizjoterapia po operacji

Podczas rekonwalescencji po operacji ścięgna Achillesa niezbędna jest fizjoterapia.

Celem fizjoterapii jest:

• stopniowe przywracanie zakresu ruchu w stawie skokowym
• odbudowa siły mięśnia trójgłowego łydki
• kształtowanie odpowiednich wzorców ruchowych
• ćwiczenia
• propriocepcja

Powrót do pełnej sprawności po całkowitym uszkodzeniu ścięgna Achillesa trwa około 4-8 miesięcy. Wiele zależy od typu terapii, intensywności oraz kondycji Pacjenta.

Fizjoterapeuta monitoruje poszczególne etapy leczenia. Proces leczenia kończy się oceną biomechaniki – jest to niezbędne aby bezpiecznie i skutecznie powrócić do aktywności ruchowej.

Naciągnięcie lub naderwanie ścięgna Achillesa – fizjoterapia i leczenie w Krakowie

W przypadku naciągnięcia lub naderwania należy zacząć od unieruchomienie nogi oraz odciążania. W tym czasie stosujemy fizykoterapię, która przyspiesza gojenie i aktywizuje unieruchomione mięśnie. W trakcie gojenia stosujemy ćwiczenia aktywizujące przesuwanie ścięgna i przywracające ruchomość. Po wygojeniu konieczny jest trening elastyczności, propriocepcji i równowagi. 

Naciągnięcie lub naderwanie ścięgna Achillesa – profilaktyka

Jak przy każdym innym urazie, również i tutaj zamiast leczyć – lepiej zapobiegać.

Pomimo tego, że fizjoterapia pomaga powrócić do sprawności, to warto pamiętać, że każdy uraz pozostawia niewielki ślad na tkankach, co sprawia, że są nieco bardziej podatna na kontuzje.

Jak nie doprowadzić do urazów ścięgna Achillesa?

Urazy ścięgna Achillesa – o czym warto pamiętać?

• należy dopasować aktywność do możliwości organizmu
• wysiłek wprowadzać stopniowo
• zapewnić wygodne obuwie
• pamiętać o rozgrzewce przed treningiem – dzięki czemu ścięgna będą bardziej elastyczne
• nie zapominać o rozciąganiu po treningu
• właściwie przygotować się do zawodów sportowych lub innych długotrwałych aktywności (np. trekking po górach, narty itd.) – przed wydarzeniem należy przeprowadzać systematyczne treningi stóp i łydek

Poznaj opinie naszych Pacjentów

Pan Paweł to fizjoterapeuta z dużym doświadczeniem w zakresie leczenia kontuzji sportowych. Zgłosiłem się z urazem ścięgna Achillesa. Oprócz zabiegów i terapii dokładnie omówił jakie błędy robię podczas treningów, co powinienem wprowadzić aby kontuzje nie powracały. Pokazał ćwiczenia (niektóre widziałem, że są też na YouTube – więc polecam). Bardzo sympatyczny i skromny człowiek – Tomasz Rozwadowski

Od kilku lat aktywnie biegam. Od pół roku zmagam się z urazem ścięgna achillesa. Leczenie zaczęłam od wizyt w gabinetach lekarskich. Problem nie tylko utrwalał się, ale nie widziałam też szansy na poprawę. Załamałam się. Koleżanka dała mi namiar na Pana Pawła Czarnockiego, który podobno „opiekuje się” grupą ludzi aktywnie biegających. Po miesiącu ból łydki zaczął ustępować, już mogę chodzić, mam nadzieję, że już wkrótce zacznę biegać! – Marzena

Naciągnięcie lub naderwanie ścięgna Achillesa – gdzie leczyć w Krakowie?

Jeśli odczuwasz ból przy chodzeniu, osłabienie siły mięśni, sztywność w podudziu to warto SKONSULTOWAĆ SIĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. Przy każdym urazie – również tym, leczenie lepiej zacząć możliwie szybko.

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu uszkodzeń ścięgna Achillesa. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany pourazowe.

Artykuł Uszkodzenie ścięgna Achillesa – zapalenie, naderwanie, zerwanie pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.

Dlaczego urazy stawu skokowego są tak popularne? Potocznie uważa się, że powodem może być dość skomplikowana budowa – rozbudowany układ więzadeł oraz wieloelementowa struktura. Tak naprawdę każdy staw może zostać uszkodzony, gdy zadziała siła o odpowiedniej mocy i kierunku.

Staw skokowy ma wspaniałą i wielopłaszczyznową budowę, przenosi obciążenia i amortyzuje poruszanie się całego ciała. Jednakże chcąc w pełni wykorzystać jego możliwości należy nauczyć się go używać poprzez systematyczny trening.

Staw skokowy u większości zwierząt poruszających się za pomocą nóg jest równie skomplikowany jak u człowieka. Natomiast uszkodzenia stawu u zwierząt nie występują tak często. U współczesnych Europejczyków odsetek wad stóp, które prowadzą do uszkodzeń stawu skokowego jest bardzo wysoki i ma wyraźną tendencję wzrostową.

Na jakie urazy staw skokowy jest najbardziej narażony?

Staw skokowy łączy kości podudzia (kość piszczelową i strzałkową) oraz kości stopy (kość piętową i kości stępu) poprzez kość skokową.

Wyróżniamy: 

• staw skokowy górny – czyli staw skokowo-goleniowy (łac. articulatio talocruralis)

To staw złożony, typu zawiasowego, który odpowiedzialny jest za ruch zgięcia grzbietowego stopy do ok. 45 stopni oraz zgięcia podeszwowego stopy do ok. 60 stopni. Podczas gdy stopa jest stabilna na podłożu następuje ruch pochylenia podudzia do przodu oraz wyprost. Inne ruchy są wykonywane przy współpracy stawu skokowego dolnego.

• staw skokowy dolny – czyli staw skokowo-piętowo-łódkowy (łac. articulatio talocalcaneonavicularis)

Staw dolny jest odpowiedzialny za ruchy takie jak zgięcie podeszwowe, przywodzenie i odwracanie stopy, zgięcie grzbietowe, odwodzenie i nawracanie stopy. Poprzez te funkcje umożliwia stopie dopasowanie się do nierównego podłoża. Staw dolny ściśle współpracuje ze stawem skokowym górnym.

Jak działa staw skokowy?

Jaka jest mechanika stawu skokowego? Ogólnie ujmując staw skokowy swoją powierzchnią przejmuje obciążenie ciężaru całego ciała i to w trakcie ruchu. Tak więc centralna powierzchnia kości piszczelowej dynamicznie przesuwa się po gładkiej i szerokiej powierzchni kości skokowej, w kierunku w przód i w tył. Natomiast dolny staw skokowy, pomiędzy kością skokową i piętową pracuje głównie przy ruchach bocznych (odwracanie i nawracanie). Jeśli stopa i goleń ustawione są prawidłowo (symetrycznie), a wytrenowane mięśnie stabilizują ruch wzdłuż płaszczyzny stawu, to staw obciążany jest równomiernie i dzięki temu nie uszkadza się.

Ruchomość ciała i sprawność kształtuje się przez całe życie i zmienia się stopniowo, wraz z wiekiem. Jeśli systematycznie dbamy o kulturę fizyczną i nie przeciążamy gwałtownie stawu skokowego, to służy nam długo i nie powoduje problemu.

Warto podkreślić, że bardzo niekorzystnie na stan stawów wpływa dłuższy okres bezruchu, szczególnie wtedy gdy jest połączony z kontuzją. W tej sytuacji dłuższy okres braku aktywności połączony jest z asymetrycznym, nadmiernym  obciążaniem tzw. „nogi zdrowej”.

Motoryka stawu skokowego a podatność na urazy i kontuzje

Kondycja stóp wpływa na stabilność stawów kończyn dolnych. Na stopach „opiera się” całe ciało. Receptory proprioceptyczne stopy analizują kształt i twardość podłoża i na tej podstawie układ nerwowy dostosowuje pracę mięśni kończyn dolnych do rodzaju podłoża.

Brak codziennej aktywności osłabia odruchową reakcję układu ruchu na zmiany środowiska i skutkuje podatnością na urazy.

Do urazu dochodzi najczęściej z błahego powodu – wystarczy się pośliznąć lub potknąć na nierównej powierzchni lub krzywo ustawić stopę. Warto podkreślić, że u zdrowego i sprawnego człowieka taki uraz nie powinien wywołać większego uszkodzenia – komentuje Paweł Czarnocki

Wpływ płaskostopia, koślawości, szpotowatości czy stopy wydrążonej na biodro, kolano i kręgosłup

Każda dysfunkcja stopy jak płaskostopie, koślawość, szpotowatość czy stopa wydrążona może mieć bezpośredni wpływ na ułożenie bioder, kolan a także kręgosłupa. Oczywiście oddziaływanie jest dwukierunkowe – brak równowagi mięśniowej w okolicy biodra wpływa przeciążająco na działanie stawu skokowego i stopy.

A. SKRĘCENIE KOSTKI – co to właściwie jest?

Skręcenie stawu skokowego, zwane również jako skręcenie kostki to bardzo częsta kontuzja kończyny dolnej. Do skręcenia kostki dochodzi gdy zostanie przekroczony fizjologiczny zakres ruchu w stawie skokowym. Podczas zwichnięcia kostki uszkodzona zostaje torebka stawowa i więzadła. Po urazie elementy stawu wracają na właściwe pozycje i tylko pozostają uszkodzenia tkanek miękkich.

Trzystopniowa skala skręcenia stawu skokowego

• skręcenie kostki I stopnia: naciągnięcie więzadeł i torebki stawowej, niewielki ból, obrzęk
• skręcenie kostki II stopnia: rozerwanie torebki stawowej i częściowe uszkodzenie więzadeł, znaczna bolesność, wyraźny obrzęk, częściowa niestabilność
• skręcenie kostki III stopnia: rozerwanie torebki stawowej i znaczne uszkodzenie więzadeł, niestabilność stawowa, duży obrzęki i bolesność

Typy skręcenia kostki

• skręcenie boczne kostki

Uszkodzone zostało więzadło skokowo-strzałkowe, podczas wykręcenia podeszwy stopy do wewnątrz.

• skręcenie wewnętrzne

Nastąpił uraz więzadła trójgraniastego, w momencie gdy podeszwa stopy wykręciła się na zewnątrz.

Kiedy dochodzi do skręcenia kostki?

W większości przypadków do skręcenia kostki dochodzi, gdy stopa wywija się bocznie (czyli w tzw. inwersji-supinacji). Zazwyczaj ma to miejsce przy jej nieprawidłowym obciążeniu podczas skoku lub biegu. Uszkodzeniu ulegają wtedy zwykle elementy stawu od strony bocznej, a mianowicie więzadła: piętowo-strzałkowe, skokowo-piętowe oraz skokowo-strzałkowe przednie.

Znacznie rzadziej  mamy do czynienia z odwrotnym, wewnętrznym (tzw. ewersyjnym-pronacyjnym) mechanizmem skręcenia – czyli sytuacją, gdy stopa wywija się na krawędź wewnętrzną. Aby doszło do takiego uszkodzenia to z reguły potrzebny jest bezpośredni uraz np. uderzenie w przyśrodkową część. W takiej sytuacji na uszkodzenie szczególnie narażone są więzadła piszczelowo-piętowe, piszczelowo-skokowe tylne oraz trójgraniaste.

Skręcenie kostki – kto jest najbardziej narażony?

Warto zaznaczyć, że do skręcenia kostki nie dochodzi jedynie podczas aktywności sportowej. Uraz może powstać podczas codziennej aktywności takiej jak chodzenie po uszkodzonym lub śliskim chodniku.

Z uwagi na popularność tej kontuzji, w grupie ryzyka może być każda osoba, niezależnie od wieku, płci czy aktywności fizycznej.

Skręcenie kostki podczas uprawiania sportu

Ta kontuzja często zdarza się sportowcom, zarówno zawodowym jak i amatorom. Skręcenie jak również zwichnięcie kostki jest wynikiem złego obciążenia nogi, przy równoczesnej niewłaściwej pracy mięśni stabilizatorów stopy na podłożu – komentuje Paweł Czarnocki

Do uszkodzenia kostki może dojść podczas gry w koszykówkę, siatkówkę lub tenis – czyli tam gdzie następuje wiele szybkich, naprzemiennych ruchów skrętnych.

Grupą również narażoną na te urazy są biegacze – w tym przypadku nierówne podłoże może być dodatkowym czynnikiem ryzyka.

Urazy stawu skokowego a stare kontuzje

Zdarza się, że pośrednią przyczyną uszkodzeń stawu skokowego są wcześniejsze kontuzje, które spowodowały zaburzenia priopriocepcji (czucia głębokiego) i wpłynęły negatywnie na pracę mięśni stabilizatorów – czyli na równowagę. Nieleczone lub źle leczone kontuzje wpływają na pogorszenie biomechaniki stopy, co w rezultacie zaburza jej pracę.

Które więzadło najczęściej ulega uszkodzeniu podczas skręcenia kostki?

Kluczowym stabilizatorem stawu skokowego jest więzadło skokowo-strzałkowe przednie i właśnie ono najczęściej ulega kontuzji. Do uszkodzenia więzadła piętowo-strzałkowego dochodzi znacznie rzadziej, najczęściej podczas urazów III stopnia.

Skręcona kostka – objawy

W wyniku skręcenia stawu skokowego lub skręcenia śródstopia następuje w mniejszym lub większym stopniu częściowe uszkodzenie struktur torebkowo-więzadłowych stawu skokowego.

W zależności od stopnia uszkodzenia przyjmuje się trzy stopnie objawów skręcenia kostki.

Skręcenie stawu skokowego – typy

• skręcenie kostki I stopnia – LEKKIE NACIĄGNIĘCIE więzadeł

Nastąpiło naciągnięcie więzadeł i torebki stawowej. Pacjent odczuwa niewielką tkliwość i raczej lekki ból, może pojawić się niewielki krwiak i obrzęk oraz ograniczenie ruchomości, natomiast nie ma niestabilności. Jest to łagodne skręcenie kostki.

• skręcenie kostki II stopnia – MOCNE NACIĄGNIĘCIE więzadeł

Doszło do rozerwanie torebki stawowej i częściowe zerwanie więzadeł. Pacjent ma problem z przemieszczaniem się i skarży się na silniejsze dolegliwości bólowe. Pojawia się zauważalny obrzęk oraz częściowa niestabilność.

• skręcenie kostki III stopnia– ROZERWANIE więzadeł

Nastąpiło rozerwanie torebki stawowej i całkowite przerwanie więzadeł. Pacjent ma duże trudności z przemieszczaniem się oraz odczuwa silny ból. Pojawia się znaczący obrzęk i niestabilność stawowa spowodowana przez przerwanie ciągłości więzadeł. Tego typu uraz jest już zwichnięciem.

Skręcona kostka – w którym miejscu najczęściej boli?

Objawy najczęściej są odczuwane w przednio-bocznej części stawu skokowego.

Ponieważ uraz ten może być poważny, więc warto zabezpieczyć kostkę poprzez jej ustabilizowanie – aby nie spowodować dalszych uszkodzeń. Zaleca się również kontakt z lekarzem lub fizjoterapeutą. Szybkie działanie może znacząco przyspieszyć czas rekonwalescencji.

Skręcenie kostki – diagnoza

W przypadku skręcenia kostki diagnoza jest stawiana po badaniu fizykalnym, RTG lub USG. Badania obrazowe pokażą stopień uszkodzeń. Dodatkowo dzięki nim można dość szybko wykluczyć uszkodzenia takie jak: pęknięcie, złamanie lub też złamanie z przemieszczeniem.

Skręcenie stawu skokowego – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Szybko rozpoczęta fizjoterapia ułatwi powrót do aktywności oraz zabezpieczy przed ponownymi kontuzjami. Warto pamiętać, że uszkodzony staw skokowy jest osłabiony, przez co jest narażony na kolejne kontuzje.

Cele fizjoterapii na pierwszym etapie po skręceniu kostki

• ograniczenie bolesności
• redukcja obrzęku
• ograniczenie ruchu w stawie w celu umożliwienia regeneracji np. za pomocą ortezy
• aktywizacja izometryczna mięśni obszaru uszkodzenia

Cele fizjoterapii na drugim etapie po skręceniu kostki

• trening ukierunkowany na odtworzenie ruchomości stawu skokowego
• reedukacja sensomotoryczna i aktywizacja mięśni
• przywrócenie siły i dynamiki mięśni uszkodzonej nogi
• przywrócenie sprawności i symetrii obciążeń dla obu nóg i obręczy biodrowej

Fizjoterapeuta dobiera narzędzia terapeutyczne w zależności od typu urazu i zakresu uszkodzeń

Skręcenie kostki – zaleca się: 

• dostosowanie aktywności fizycznej
• nie obciążanie stawu
• schładzanie stawu, szczególnie przed kinezyterapią
• usztywnienie kostki za pomocą bandaża elastycznego, opaski lub stabilizatora
• w skręceniach średnich i ciężkich – staw unieruchomiony zostaje za pomocą łuski

Rekonwalescencja w zależności od typu urazu trwa ok. 10 dni przy skręceniu kostki I stopnia, do około 1.5 miesiąca – przy skręceniu III stopnia.

Urazy stawu skokowego – ćwiczenia

Przy urazach stawu skokowego dobre efekty dają ćwiczenia. Fizjoterapeuta każdorazowo dobiera zestawy ćwiczeń i wraz z postępem terapii modyfikuje je. Również trudność ćwiczeń dobierana jest indywidualnie i korygowana przez terapeutę na poszczególnych etapach leczenia.

B. ZWICHNIĘCIE KOSTKI – co to właściwie jest?

Zwichnięcie to równie popularny uraz jak skręcenie. Podczas zwichnięcia stawu skokowego dochodzi do niewłaściwego przemieszczenia się kości oraz innych powierzchni, które tworzą staw. W efekcie torebka stawowa oraz więzadła ulegają rozerwaniu.

Zwichnięcie kostki – przyczyny

Zwichnięcie stawu skokowego pojawia się w sytuacji gdy staw jest nieprawidłowo obciążony i w tej pozycji dochodzi do nadmiernego przeciążenia, równocześnie siła urazu jest większa niż maksymalna wytrzymałość torebki stawowej i więzadeł.

Ponieważ torebka stawowa i więzadła pełnią podstawową rolę w stabilizacji stopy, to ich poważne uszkodzenie uniemożliwia jej ustabilizowanie i najczęściej konieczna jest korekta chirurgiczna.

Do zwichnięcia dochodzi najczęściej podczas niewłaściwego, nieumiejętnego ustawienia stopy podczas aktywności fizycznej, na przykład podczas biegu po nierównym lub niestabilnym terenie, skokach lub przy mocnym uderzeniu w staw – zauważa Paweł Czarnocki

Zwichnięcie kostki – kto jest najbardziej narażony?

W grupie ryzyka są osoby aktywne sportowo. Do urazu może dojść podczas gry w siatkówkę, koszykówkę, piłkę nożną itp.

Aby zapobiegać takim kontuzjom, konieczne jest rozwijanie czucia głębokiego poprzez trening sensomotoryczny. Rozgrzewka przed treningiem oraz rozciąganie po – może skutecznie uchronić przed zwichnięciem – komentuje Paweł Czarnocki

Zwichnięta kostka może się również zdarzyć osobom, które rozpoczynają aktywność fizyczną po długim okresie ograniczonej lub niesystematycznej aktywności. Sprawdź jak można właściwie przygotować się do aktywności.

Zwichnięcie kostki – objawy

Jak rozpoznać zwichnięcie kostki? Najczęstsze objawy to:

• zauważalna deformacja stawu
• silny ból kostki, który intensyfikuje się podczas ruchu
• opuchlizna kostki
• krwiak w okolicy stawu
• niestabilność stawu podczas próby obciążania

Zwichnięcie stawu skokowego – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Początkową fazą leczenia jest nastawienie stawu i unieruchomienie na okres około 6-8 tygodni. Do unieruchomienia wykorzystuje się szynę, łuskę lub ortezę. Stabilizując staw umożliwia się regenerację tkanek.

Jeśli w znacznym stopniu została uszkodzona torebka stawowa lub więzadła – to może być to wskazaniem do operacji, podczas której dochodzi to rekonstrukcji więzadeł.

Kolejnym etapem jest fizjoterapia, która najczęściej łączy dwa elementy – kinezyterapię i fizykoterapię (ultradźwięki, laser, pole magnetyczne, krioterapię). 

Cele fizjoterapii na pierwszym etapie po zwichnięciu kostki

• ograniczenie bolesności
• redukcja obrzęku
• ograniczenie ruchu w stawie w celu umożliwienia regeneracji np. za pomocą łuski lub ortezy
• aktywizacja izometryczna mięśni obszaru uszkodzenia

Cele fizjoterapii na drugim etapie po zwichnięciu kostki

• trening ukierunkowany na odtworzenie ruchomości stawu skokowego
• reedukacja sensomotoryczna i aktywizacja mięśni
• przywrócenie siły i dynamiki mięśni nogi uszkodzonej
• przywrócenie sprawności i symetrii obciążeń dla obu nóg i obręczy biodrowej

Zarówno zabiegi fizykoterapeutyczne, jak również ćwiczenia mają zmniejszyć ryzyko ponownego urazu w przyszłości.

Zwichnięcie czy skręcenie kostki?

Pomimo tego, że obydwa urazy dotyczą stawu skokowego, to są one zupełnie inne. Zwichnięcie to poważniejsza kontuzja niż skręcenie, dlatego wskazane jest szybkie i ukierunkowane działanie – nastawienie stawu, gdyż istnieje ryzyko dalszych uszkodzeń, które mogą na trwale utrudnić działanie stawu.

Zaniechanie leczenia może spowodować patologiczne ustawienie powierzchni stawowych. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji to najczęściej kończy się ona operacją. Warto podkreślić, że elementy przemieszczone podczas zwichnięcia najczęściej „nie powracają” na miejsce. Staw jest zniekształcony i wymaga szybkiej interwencji – nastawienia.

Objawy zwichnięcia i skręcenia kostki są zbliżone, ale różnią się intensywnością. Zwichnięcie jest  bardziej bolesne.

Skręcenie to względnie odwracalne uszkodzenie jedynie tkanek miękkich, w zależności od typu urazu może dojść do naciągnięcia, naderwania lub rozerwania części torebki stawowej i więzadeł. Ustawienie kości się nie zmienia.

Natomiast zwichnięcie polega na nieprawidłowym przesunięciu się względem siebie powierzchni stawowych (najczęściej kości skokowej i kości piszczelowej). W efekcie torebka stawowa oraz więzadła ulegają częściowemu lub całkowitemu rozerwaniu.

Jak udzielić pierwszej pomocy przy skręceniu lub zwichnięciu kostki?

Podobnie jak przy innych skręceniach i zwichnięciach postępowanie jest podobne.

Skręcenie lub zwichnięcie kostki – co NALEŻY zrobić po urazie?

• schłodzić za pomocą zimnej wody lub okładu z lodu (ale nie bezpośrednio na skórę)
• zabezpieczyć skręconą lub zwichniętą kostkę poprzez jej usztywnienie
• podnieść kończynę powyżej linii serca – zapobiega to napływowi krwi do uszkodzonych naczyń
• zapewnić spokój i odpoczynek

Zwichnięcie lub skręcenie kostki – co NIE NALEŻY robić po urazie? 

• nie obciążać skręconej/zwichniętej kończyny
• nie stosować maści rozgrzewających lub gorących kąpieli
• nie ściskać nadmiernie uszkodzonych tkanek, aby nie doprowadzić do martwicy tkanek

Uwaga, ponieważ nie ma skutecznych – domowych sposobów na zwichniętą kostkę, a istnieje ryzyko powikłań np. niedokrwienie kończyny, więc konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem.

C. ZŁAMANIE KOSTKI – co to właściwie jest?

W stawie skokowym często dochodzi do złamania kostek, to znaczy końcowych zewnętrznych fragmentów kości podudzia (piszczelowej i strzałkowej) – kości, które łączą kolano z kostką. Przy czym złamanie występuje w jednej z kostek, dwóch kostkach albo trzech.

Podczas urazu może nastąpić:

• złamanie jednej kostki – często kostki bocznej
• złamanie obu kostek – przyśrodkowej i bocznej
• złamanie trójkostkowe – w tym przypadku oprócz obu kostek dochodzi do złamania tylnego brzegu piszczeli

Zdecydowanie rzadziej dochodzi do złamania kości skokowej, ale kiedy do tego dojdzie, następstwa zazwyczaj są bardzo poważne. Problemem jest zwłaszcza długotrwała bolesność, gdyż szpara pęknięcia znajduje się wewnątrz szpary stawowej, co powoduje istotne zaburzenie przesuwania się powierzchni stawowych kości w trakcie ruchu stawu.

Złamanie kostki – objawy

• ograniczenie ruchomości stawu
• ból w stawie skokowym
• obrzęk stawu
• zasinienie

Jeśli doszło do złamania kostki to konieczna jest szybka pomoc chirurga, który złoży kość i unieruchomi w gipsie. Jeśli doszło do złamania z przemieszczeniem to konieczna jest operacja, której celem będzie odtworzenie stawu.

Złamanie stawu skokowego – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Cele fizjoterapii po złamaniu kostki

W pierwszej kolejności należy zabezpieczyć uszkodzenie za pomocą opatrunku stabilizacyjnego, łuski czy też ortezy.

Na pierwszym etapie leczenia, fizjoterapeuta koncentruje się na działaniach, dzięki którym uniknie się problemów z zanikiem mięśni oraz spadkiem sprawności ruchowej Pacjenta, zwłaszcza w sąsiednich wolnych stawach, stawach palców oraz w stawie biodrowym.

Cele fizjoterapii po wygojeniu złamania kostki

Zadaniem fizjoterapii na tym etapie jest możliwie szybkie przywrócenie ruchomości w obszarze ustabilizowanym. Następnie odtwarzamy wzory aktywności mięśni obszaru złamania i uczymy Pacjenta stopniowo obciążać obszar kostki oraz całej kończyny dolnej.

Celem jest wyrównanie umiejętności ruchowych nogi po urazie z drugą, zdrową nogą. Jest to konieczne, ponieważ po wygojeniu złamania, Pacjent nadal nadmiernie obciąża nogę nieuszkodzoną, czyli zdrową.

Jaka jest rola fizjoterapii przy leczeniu skręceń, zwichnięć, złamań stawu skokowego?

Celem fizjoterapii jest przywrócenie pełnej funkcji stopy. Dzięki ćwiczeniom czucie głębokie, które zostało zaburzone podczas urazu ulega poprawieniu. Dodatkowo polepsza się stabilizacja stopy, co zdecydowanie zmniejsza ryzyko urazu w przyszłości.

Uszkodzenia stawu skokowego – profilaktyka

Należy pamiętać, że uszkodzony staw skokowy może być bardziej podatny na kontuzje. Stąd ważna jest rola profilaktyki przeciwurazowej, którą należy wprowadzać na co dzień – komentuje Paweł Czarnocki

Skręcenie stawu skokowego często nazywane jest również skręceniem kostki. Jest to kontuzja, która pojawia się nagle. Po urazie nie tylko należy zabezpieczyć kostkę i rozpocząć leczenie, ale również wdrożyć profilaktykę, która będzie zabezpieczała przed ponownymi urazami w przyszłości.

Oczywiście poprzez ukierunkowaną profilaktykę można jedynie zmniejszyć ryzyko kontuzji. To tyle i aż tyle. Warto zadbać o trening ogólnorozwojowy, ponieważ brak stabilizacji może przyczynić się do pojawienia się urazu.

Ćwiczenia ogólnorozwojowe mają na celu:

• skorygowanie wzorca ruchowego
• poprawienie stabilizacji
• wyrównanie balansu mięśniowego

Skręcenie, zwichnięcie, złamanie stawu skokowego – gdzie leczyć w Krakowie?

Podejrzewasz skręcenie, zwichnięcie, złamanie stawu skokowego? Konieczna jest diagnoza lekarza specjalisty (ortopedy), kolejnym krokiem jest wizyta u fizjoterapeuty.

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu problemów w obszarze stopy. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany pourazowe.

Artykuł Skręcenie, zwichnięcie, złamanie kostki pochodzi z serwisu Fizjoterapia Kraków PANACEUM Paweł Czarnocki.