Kręgozmyk – co to właściwie jest?

Kręgozmyk (spondylolisteza) to zespół dolegliwości kręgosłupa, wynikający z niestabilnego połączenia trzonów sąsiednich kręgów. Schorzenie to polega na nadmiernym zsuwaniu się trzonu kręgu znajdującego się wyżej względem niższego kręgu. Jeśli krąg leżący wyżej przesuwa się ku przodowi w stosunku do kręgu położonego niżej to występuje kręgozmyk przedni. Możliwa jest również sytuacja odwrotna polegająca na przesunięciu do tyłu kręgu wyższego względem niższego, w tym przypadku mówimy o kręgozmyku tylnym lub tyłozmyku. Efektem kręgozmyku jest nacisk na kanał kręgowy, co wywołuje dolegliwości neurologiczne.

Zarówno kręgozmyk przedni jak i tylny wymaga ustabilizowania oraz leczenia.

Kręgozmyk – jaką część kręgosłupa atakuje?

Kręgozmyk najczęściej występuje w dolnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego, na poziomie L4-5 i L5-S1. 

Charakterystycznym objawem jest ból promieniujący do kończyn dolnych. Ból wzmacnia się przy aktywności ruchowej, siadaniu oraz wstawaniu, w efekcie czego następuje pogłębienie przesunięcia trzonu kręgu.

Brak właściwego leczenie powoduje nasilające ograniczenie sprawności ruchowej (trudności w poruszaniu się), która jest wynikiem ucisku struktur kręgosłupa na korzenie nerwów rdzeniowych przebiegających w danym obszarze kręgosłupa.

Kręgozmyk – kto najczęściej choruje?

Dolegliwość pojawia się zarówno u osób młodszych (30-40 lat) jak i starszych (60-70 lat).

W przypadku osób młodszych kręgozmyk często powstaje na bazie kręgoszczeliny, w sytuacji gdy następuje przerwanie ciągłości kości (złamanie) w wyniku uszkodzenia, na przykład po wypadku sportowym. Krąg traci stabilność i staje się patologicznie ruchomy zsuwając się.

Kręgozmyk może pojawić się również przy aktywności ruchowej, w której następuje intensywne rozciąganie i zwiększanie ruchomości pleców.

Inną przyczyną mogą być uwarunkowania osobnicze, takie jak wady struktur anatomicznych jak rozszczep kręgosłupa. 

U osób starszych kręgozmyk ma charakter choroby zwyrodnieniowej, oznacza to, że nie nastąpiło uszkodzenie mechaniczne, ale elementy stabilizujące kręgi są na tyle zużyte, że zaczynają pękać.

Kręgozmyk – stopnie zaawansowania

Kręgozmyk występuje w czterech stopniach, z czego każdy z nich oznacza skalę deformacji i zaawansowania choroby. Poza objawami klinicznymi lekarz dokonuje oceny zdjęć RTG lub TK kręgosłupa.

Skala Meyerdinga opisuje różne stopnie kręgozmyku. Stopień ześlizgu kręgu ustala się, oceniając procentowo stosunek wielkości przesunięcia kręgu do szerokości tego kręgu

• I stopień – do 25%
• II stopień – 25-50%
• III stopień – 50-75%
• IV stopień – powyżej 75%

Fizjoterapia może pomóc przy stopniu pierwszym i drugim. Większe uszkodzenia wymagają stabilizacji chirurgicznej, po której wprowadzamy fizjoterapię jako niezbędny element powrotu do samodzielności i sprawności.

Kręgozmyk – rodzaje

Najczęściej występujące rodzaje kręgozmyku:

• kręgozmyk węzinowy (kręgozmyk istmiczny)

Najczęściej występujący typ kręgozmyku, powstaje w wyniku przerwania węziny łuku kręgu z jednoczesnym jego przemieszczeniem. Jest to złamanie zmęczeniowe, które jest wynikiem powtarzanych mikrourazów kręgosłupa. Często pojawia się przy błędach treningowych u tancerzy klasycznych oraz przy sportach siłowych.

• kręgozmyk dysplastyczny

To wrodzony niedorozwój łuków i stawów kręgu, rozszczep kręgosłupa. Ten typ może uaktywnić się nawet u dzieci oraz młodzieży, ale najczęściej dolegliwości pojawiają się dopiero u dorosłych.

• kręgozmyk rzekomy (kręgozmyk zwyrodnieniowy)

Powstaje na skutek zmian zwyrodnieniowych kręgów i krążków międzykręgowych. Jest typowy dla osób starszych.

• kręgozmyk pourazowy

Powstaje ześlizg w wyniku urazowego złamania łuku kręgu lub uszkodzenia stawów międzywyroskowych. Może pojawić się np. u spadochroniarzy, sportowców – szczególnie narażeni są piłkarze, tancerze, skoczkowie.

Kręgozmyk – przyczyny

Główne przyczyny kręgozmyku:

• zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa
• degeneracja krążków międzykręgowych
• ubytki kostne
• stany pourazowe i przeciążeniowe kręgów
• zmniejszenie elastyczności dysków i więzadeł
• wrodzone wady kręgosłupa

Zaawansowana ciąża może nasilać objawy kręgozmyku. Sprawdź nasze terapie dla kobiet w ciąży.

Kręgozmyk – objawy

Nie zawsze objawy, które zgłasza Pacjent są charakterystyczne, dlatego ważne jest doświadczanie fizjoterapeuty.

Najczęstsze objawy kręgozmyku:

• ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym
• widoczna deformacja tułowia
• ból pleców, który może promieniować do kończyn dolnych
• osłabienie odruchów neurologicznych
• pogorszenie sprawności ruchowej
• osłabienie mięśni nóg
• zaburzenia czucia kończyn dolnych, niedowłady

Zdarza się, że Pacjenci opisują dolegliwość w dość charakterystyczny sposób – po przejściu pewnego dystansu nogi są ciężkie, zmęczone, konieczny jest odpoczynek. Ten objaw to chromanie, które może być wynikiem kręgozmyku, gdyż powoduje zwężenie przestrzeni dla nerwów – zauważa Paweł Czarnocki

Kręgozmyk – badanie RTG, Tomografia Komputerowa, Rezonans magnetyczny 

W większości przypadków wystarczające jest zdjęcie RTG. Tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (MR) mogą być wykonane dodatkowo, aby oszacować stopień zwężenia kanału kręgowego.

Kręgozmyk – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Jeśli kręgozmyk został zdiagnozowany, ale nie ma objawów to zaleca się konsultację fizjoterapeutyczną, podczas której terapeuta dobiera odpowiednie ćwiczenia ruchowe. Celem ćwiczeń jest wzmocnienie i ustabilizowanie struktury kręgosłupa. Dodatkowo należy prowadzić regularną obserwację.

Przy kręgozmyku w stopniu lekkim (1, 2 stopień) stosuje się leczenie zachowawcze. Jeśli nasilenie bólu jest niewielkie, dolegliwości pojawiają się okresowo i nie ma niepokojących objawów neurologicznych to zaleca się:

1. Fizjoterapia przy ostrym bólu

Konieczna jest konsultacja lekarska. Stosuje się unieruchomienie w łóżku, leki przeciwbólowe, wprowadza się terapie przeciwbólowe oraz terapie redukujące napięcie mięśni. Czasem konieczny jest gorset.

2. Fizjoterapia po wycofaniu ostrego bólu

Najczęściej stosuje się zabiegi fizjoterapeutyczne takie jak:

• mobilizacja i terapia manualna poprawiająca elastyczność i ruchomość kręgosłupa, mobilizująca tkanki do rozluźnienia w miejscach spustowych oraz wzmacniająca uszkodzone struktury
• kinezyterapia czyli ćwiczenia wzmacniające i stabilizujące mięśnie przykręgosłupowe, mięśnie głębokie oraz mięśnie dna miednicy i brzucha
• fizykoterapia magnetoterapia, laseroterapia, ultradźwięki 

3. Fizjoterapia po operacji kręgozmyku

W przypadku nasilania się objawów neurologicznych oraz zwiększania stopnia kręgozmyku może zaistnieć konieczność przeprowadzenia operacji. Operacja polega na stabilizacji miejsca ześlizgu aby ograniczyć możliwość przemieszczania się kręgów. W okresie rekonwalescencji i powrotu do zdrowia niezbędna jest fizjoterapia.

Kręgozmyk – konsekwencje braku leczenia

Leczenie kręgozmyku jest niezbędne, gdyż ryzyko postępu choroby i rozwinięcia objawów jest dość duże. Przy zaawansowaniu choroby może pojawić się nawet paraliż nóg. Główną rolą fizjoterapii jest przywrócenie stabilności kręgów.

Kręgozmyk – profilaktyka

Edukacja w zakresie prawidłowych wzorców ruchu oraz profilaktyka unikania przeciążeń kręgosłupa jest bardzo ważna. Często niewłaściwa praca bioder jest powiązana z kręgozmykiem – komentuje Paweł Czarnocki

Kręgozmyk – o czym warto pamiętać?

Należy unikać długotrwałych czynności wykonywanych w zgięciu oraz ruchów przeprostnych. Jeśli pracujemy na siedząco to warto zwrócić uwagę na właściwą stabilizację mięśni tułowia.

Warto podkreślić, że Pacjenci, po problemie z kręgozmykiem, przy zachowaniu odpowiedniej świadomości mogą żyć komfortowo, bez większych dolegliwości bólowych. To schorzenie, niestety, nigdy się nie cofnie, ale przy odpowiedniej profilaktyce można z nim normalnie żyć.

Kręgozmyk – gdzie leczyć w Krakowie?

Podejrzewasz u siebie kręgozmyk?

Odczuwasz przewlekły ból, pogorszenie sprawności ruchowej oraz ograniczenie stabilności kręgosłupa? Umów się na KONSULTACJĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ.

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu schorzeń w obszarze kręgosłupa. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany pourazowe.