Problem z rwą kulszową – pomóc może fizjoterapeuta

Przychodzi Pacjent do fizjoterapeuty

Wynik MR: Uszkodzenie pierścienia ścięgnistego na poziomie L5/S1 z wydzielonym i przemieszczonym do lewego zachyłka bocznego niewielkim sekwestrem przylegającym do lewego korzenia rdzeniowego S1.

Podczas wywiadu okazało się, że dolegliwości bólowe towarzyszą Pacjentowi od kilku tygodni. Problem pojawił się po intensywnych pracach w ogrodzie. Nagłe szarpnięcie spowodowało ból, który zaczął się nasilać. Pacjent skarżył się na ból promieniujący do pośladka i nogi oraz mrowienie w okolicy łydki i stopy. Lekarz zalecił środki przeciwzapalne i przeciwbólowe oraz leżenie w łóżku, jednak problem nie znikał.

Rwa kulszowa – diagnoza

Diagnoza: Rwa z poziomu L5/S1 zwana rwą kulszową. Rwa najczęściej pojawia się w najmniej spodziewanym momencie. Dolegliwość u Pacjenta wywołał banalny ruch – podniesienie małego worka z ziemią. Tarcza międzykręgowa, która u dzieci jest elastyczna i wytrzymała, wraz z wiekiem sztywnieje i staje się podatna na uszkodzenia. Brak elastyczności mięśni plus zablokowanie odcinka lędźwiowego kręgosłupa spowodowało zdeformowanie tarczy międzykręgowej.

Rwa kulszowa – leczenie i fizjoterapia w Krakowie

Zastosowana terapia: Na początku zaaplikowano fizykoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną (elektroterapię, laser, pole magnetyczne) oraz oscylacyjne techniki manualne i terapię ułożeniową. W miarę ustępowania bólu zamiast technik biernych wprowadzano ćwiczenia w pozycjach izolowanych, następnie ćwiczenia czynne równoważne, aktywizujące i rozluźniające oraz elektrostymulację mięśni.

Rwa kulszowa – co to jest?

Rwa kulszowa to zespół dolegliwości, który jest wynikiem zapalenia nerwu kulszowego. Przyczyną podrażnienia nerwu jest ucisk lub uszkodzenie wzdłuż jego przebiegu. Ból pojawia się w dolnym odcinku kręgosłupa, jeśli problem się nasila to ból zaczyna promieniować do dolnej kończyny.

W odcinku lędźwiowym kręgosłupa znajduje się początek nerwu kulszowego, który składa się z korzeni nerwowych z poziomu od L4 do S3; dalej nerw kulszowy biegnie przez pośladek oraz tylną partią nóg i dochodzi do stóp. Atak rwy kulszowej charakteryzuje się bardzo silnym, przeszywającym bólem, który może powodować drętwienie innych części kręgosłupa.

Czy mam problem z rwą kulszową?

Wypróbuj prosty test – połóż się na twardej powierzchni np. podłodze i podnieść wyprostowaną w kolanie nogę. Jeśli pojawi się ból, który uniemożliwia wykonanie tego ruchu to prawdopodobnie masz problem z atakiem rwy kulszowej.

Kolejnym krokiem powinna być konsultacja z doświadczonym fizjoterapeutą, który przeprowadzi diagnozę i zastosuje terapię. Szybkość reakcji na odczuwane objawy ma duże znaczenie.

Jak diagnozuje się rwę kulszową?

Podczas wizyty fizjoterapeuta przeprowadzi wywiad z Pacjentem, a następnie wykona badanie i testy, sprawdzi w jakiej pozycji pojawia się ból oraz w jakich sytuacjach ból się zmniejsza, oceni reakcje czuciowe oraz sprawdzi odruchy.

Jeśli terapia nie przyniesie poprawy to należy skonsultować się z neurologiem i wykonać badania obrazowe takie jak: RTG lub MR w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

Pozycja odciążająca kręgosłup

Pacjenci cierpiący na rwę kulszową w pierwszej kolejności powinni odciążyć uszkodzoną część kręgosłupa. Znalezienie przez fizjoterapeutę optymalnego ułożenia oraz nauczenie Pacjenta pozycji odciążającej kręgosłup to pierwsze z zaleceń, które doraźnie może ograniczyć ból. Należy położyć się na płaskiej, stabilnej i dość twardej powierzchni z nogami ugiętymi w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym. Nogi powinny być ułożone w tzw. pozycji krzesełkowej, podudzia należy oprzeć na dużym wałku lub taborecie. W tej pozycji uzyskujemy większą przestrzeń między kręgami, co wpływa na mniejszy ucisk na korzeń nerwu i powoduje rozluźnienie mięśni i zmniejszenie bólu.

Nie zawsze jednak pozycja krzesełkowa jest wygodna. Niektórzy Pacjenci muszą znaleźć inne ułożenie odciążające kręgosłup np. boczne.

Rwa kulszowa – jak długo trwa leczenie?

Problem jest na tyle bolesny, a ból uporczywy i utrudniający codzienną aktywność, że to pytania, które często słyszę w gabinecie to nie jest objaw zwykłej ciekawości – zauważa Paweł Czarnocki

Czas leczenia zależy od wielu czynników, warto wspomnieć niektóre z nich:

• ustalenie przyczyny rwy kulszowej
• diagnostyka i podjęcie leczenia
• sposób leczenia – dobór odpowiedniej terapii
• stan zdrowia i kondycja Pacjenta
• profilaktyka

Rwa kulszowa – objawy

Najczęściej pierwsze objawy to bolesne spięcie tkanek w lędźwiach – wtedy „wystarczy” udać się do specjalisty. Ból, który nie został odblokowany często sam „zanika”. Silniejsze dolegliwości najczęściej pojawiają się już przy następnym incydencie. Ból jest dość ostry, pojawia się nagle, często jest wręcz zaskoczeniem.

Nagły ból może pojawić się podczas zwykłej czynności jaką jest na przykład schylenie się po przedmiot. Charakterystyka bólu zależy od tego, która partia nerwu została zablokowana.

Ból jest dość specyficzny, pojawia się w dolnej części kręgosłupa, a następnie przesuwa się w dół – do pośladka, podudzia, a czasem aż do stopy. Pacjenci skarżą się, na trudności z poruszaniem, często nie mogą wyprostować tułowia. Ból trwa od kilku dni do kilku tygodni, często odczuwany jest asymetrycznie – po jednej stronie ciała. Błaha czynność jak kaszel czy kichnięcie może nasilić ból, ponieważ potęguje nacisk na nerw kulszowy.

Bagatelizowanie problemu, “strategia na przeczekanie” lub też zaniechanie leczenia to w przypadku rwy kulszowej zawsze “ślepa uliczka”.

Rwa kulszowa a dyskopatia i stany zwyrodnieniowe kręgosłupa

Dyskopatia czyli zwyrodnienie lub uszkodzenie krążka międzykręgowego (zwanego dyskiem), najczęściej jest skutkiem odwodnienia centralnej części (jądra miażdżystego) lub uszkodzenia mechanicznego.

Krążek międzykręgowy jest elementem elastycznym, rozdzielającym trzony kręgów. Krążek amortyzuje i stabilizuje, umożliwia elastyczność i ruchomość kręgosłupa.

Patologia dysku (dyskopatia), powstaje wskutek niewłaściwego obciążania dysku lub czasami w wyniku innych czynników takich jak choroby reumatyczne, onkologiczne itd.

Dyskopatia jest najczęstszą przyczyną RWY KULSZOWEJ, poprzez ucisk okolic korzenia nerwu kulszowego.

Lekkie zmiany mogą być dość bolesne, ale doświadczony fizjoterapeuta możne odblokować je stosunkowo szybko. Przy znacznych uszkodzeniach np. pęknięciach krążka międzykręgowego (pierścienia włóknistego), ból jest ostry, promieniujący do nogi wzdłuż nerwu i nie ustępuje. W tym przypadku ból można jedynie osłabić, pęknięcie musi się wygoić.

Dyskopatia – jakie są przyczyny?

• Nieregularna aktywność fizyczna – dysk nie jest stymulowany do aktywności, w rezultacie ulega osłabieniu i staje się bardziej podatny na uszkodzenia
• Nadmierne przeciążenie kręgosłupa – nieprawidłowe podnoszenie ciężkich przedmiotów, długotrwałe obciążanie kręgosłupa (szczególnie z rotacją kręgosłupa), kontuzja, uraz
• Przyczyny genetyczne

Rwa kulszowa – jakie są przyczyny?

Nieregularna aktywność fizyczna, siedzący tryb życia z pewnością sprzyja wystąpieniu rwy kulszowej. Inny czynnik to przeciążenia kręgosłupa, kontuzja, uraz oraz nieleczona dyskopatia.

Największe ryzyko wystąpienia rwy kulszowej niosą ze sobą gwałtowne zmiany aktywności fizycznej. Jeśli po całym tygodniu ograniczonego ruchu, zapragniemy bez przygotowania zagrać w kosza czy futbol to pojawia się ryzyko, że nasze mięśnie i stawy „nie zdążą” dostosować się i odpowiednio uelastycznić. Gwałtowny skręt czy skok powoduje przeciążenie, które może uszkodzić nasz kręgosłup.

Inne przyczyny rwy kulszowej:

• Zmiany zwyrodnieniowe kręgów
• Blizny, zrosty na przebiegu nerwu
• Zmiany pourazowe w kręgosłupie
• Infekcja (np. półpasiec)

Czego nie wolno robić przy rwie kulszowej?

Lista mogłaby być długa, skoncentrujmy się na najważniejszych zaleceniach. Sprawdź czego nie powinno się robić przy rwie kulszowej:

• czekać, aż „samo przejdzie” – konsultacja ze specjalistą to ważny krok jeśli chcemy rozpocząć skuteczne leczenie i nie doprowadzić do pogorszenia stanu
• powtarzać czynności i formy aktywności, które pogarszają stan i nasilają ból ból podczas przenoszenia ciężkich przedmiotów lub prac ogrodniczych
• ćwiczyć mięśni prostych brzucha tzw. brzuszków oraz pompek
• wykonywać gwałtowne ruchy takie jak: skręt tułowia, skłon
• zakładać nogę na nogę
• spożywać alkohol – zmniejszenie bólu i rozluźnienie mięśni jest tylko chwilowe. Po spożyciu większej dawki alkoholu może dojść nawet do zaostrzenia dolegliwości
• nadmiernie schładzać lub nagrzewać ciało – gwałtowne różnice temperatur mogą zaostrzyć dolegliwości. Trzeba uważać na sytuacje takie jak: przemoczone ubrania czy przegrzane termoforem plecy

Rwa kulszowa i dyskopatia – jak leczyć?

W chorobach krążka międzykręgowego najważniejsza jest profilaktyka i prewencja, najlepiej pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty.

Odpowiednio wcześnie zdiagnozowana dolegliwość oraz szybko zastosowana terapia potrafi skutecznie zredukować ból oraz przywrócić zakres ruchowy. Doświadczony fizjoterapeuta ma szereg narzędzi terapeutycznych, które pomagają przy problemach z rwą kulszową. Fizykoterapia przeciwbólowa i przeciwzapalna (elektroterapia, laser, pole magnetyczne) ma na celu opanowanie bólu. Oscylacyjne techniki manualne i terapia ułożeniowa ma złagodzić dolegliwości bólowe i pomóc Pacjentowi „przetrwać” najcięższy okres. W miarę ustępowania bólu w miejsce technik biernych terapeuta wprowadza ćwiczenia w pozycjach izolowanych, następnie ćwiczenia czynne równoważne, które mają zaktywizować i rozluźnić. Często przydatna jest również elektrostymulacja mięśni.

Trzeba pamiętać, że wybór metody leczenia zależy zawsze od stanu zaawansowania choroby oraz kondycji Pacjenta.

Choroby zwyrodnieniowe najczęściej leczy się nieoperacyjnie, dlatego rola fizjoterapii jest tak ważna.

Rwa kulszowa leżeć czy chodzić? 

Rwa kulszowa u Pacjentów może przebiegać w różny sposób. Objawy oraz miejsce odczuwania bólu może być różne – stąd też nie ma jednoznacznej odpowiedzi, która pozycja będzie lepsza i przyniesie ulgę.

Warto pamiętać:

• Nawet w fazie ostrej rwy kulszowej, kiedy Pacjent przede wszystkim leży, powinien również wykonywać zestaw ćwiczeń ustalony przez fizjoterapeutę
• W fazie podostrej ruch (powolne chodzenie, ćwiczenia, rower stacjonarny) jest niezbędny do uzyskania postępu leczenia
• W fazie przewlekłej ćwiczenia profilaktyczne i korygujące są zalecane aby uchronić się przed nawrotem rwy kulszowej

Wbrew obiegowej opinii nie zalecam wyłącznie leżenia. Warto podjąć codzienną aktywność, w tym chodzenie tak szybko jak będzie to możliwe – zauważa Paweł Czarnocki

Rwa kulszowa – profilaktyka

Ustąpienie dolegliwości bólowych nie zawsze oznacza zakończenie procesu leczenia. Niestety rwa kulszowa to dolegliwość, która często powraca.

Podczas diagnozy ustalana jest przyczyna rwy i w miarę możliwości warto próbować ją wyeliminować. Niezwykle ważna jest profilaktyka. Konieczne jest wyrównanie braków zrównoważenia sił i pracy mięśni, bez tego nawrót rwy kulszowej nastąpi przy najbliższej okazji. Do podstawy prewencji należy nauka prawidłowego chodu, analiza błędów w czynnościach dnia codziennego oraz aktywności w pracy.

Warto zaznaczyć, że codzienny ruch i aktywność trzeba po prostu polubić. Systematyczna aktywność typu spacer/marsz w tempie wolnym i umiarkowanym, ćwiczenia z obciążeniem własnego ciała oraz ćwiczenia rozciągające – to wszystko może skutecznie zapobiec nawrotom rwy.

Co robić, aby nie dopuścić do nawrotu rwy kulszowej?

• Systematycznie wykonuj ćwiczenia dedykowane przy rwie kulszowej – zapytaj fizjoterapeutę o zestaw ćwiczeń
• Prowadź systematyczną aktywność (spacer/marsz) w tempie wolnym lub umiarkowanym
• Unikaj gwałtownych ruchów, takich jak obrót, skłon
• Ciężar (zakupy, ciężkie przedmioty) rozkładaj równomiernie – aby nie obciążać asymetrycznie jednej strony
• Używaj plecaka lub torby przewieszonej przez ramię na skos. Torebka noszona na jednym ramieniu obciąża asymetrycznie, więc nie jest wskazana
• Nie podnoś ciężkiego przedmiotu na wyprostowanych nogami. Przedmiot przenoś blisko tułowia, dolna krawędź ciężaru powinna być na wysokości talii
• Podczas porządków przyklęknij
• Unikaj długiego stania. Jeśli jest to niezbędne to przenoś ciężar ciała z nogi na nogę
• Pływaj stylem grzbietowym, który wzmacnia mięśnie, styl żabki nie jest wskazany

Jak uchronić się przed rwą kulszową?

Rwa kulszowa może pojawić się niezależnie od wieku. Siedzący tryb życia i ograniczona aktywność ruchowa zdecydowanie sprzyja wszelkim dolegliwością związanym z układem ruchu.

Rwa kulszowa – ćwiczenia

Sprawdź ćwiczenia, które mogą pomóc przy rwie kulszowej.

Warto pamiętać o systematycznych ćwiczeniach zaleconych przez fizjoterapeutę.

Ćwiczenia należy wykonywać nie tylko w gabinecie, podczas terapii ale także w domu. Należy pamiętać o tym, że jednorazowo wykonane ćwiczenia nie pomogą. Aby osiągnąć rezultaty, należy zadbać o regularność.

Zobacz ćwiczenia przy rwie kulszowej. W ostatnich minutach filmu pokazujemy jak prawidłowo pionizować ciało przy rwie kulszowej.

Poznaj opinie naszych Pacjentów

Dziękuję Panu za tą metodę (przyp. red. – dotyczy filmu „Rwa kulszowa – jak bezpiecznie wstać z pozycji leżenia”) zawsze przy wstawaniu długo kombinowałem mając strach w oczach i mimo to doznawałem „rażenia prądem” pozdrawiam, Soloniusz

Film o rwie kulszowej pokazujący jak radzić sobie z tak banalną czynnością jak poranna pobudka uratował moje życie. Dzięki – Joanna N.

Bardzo kompetentny terapeuta. Leczy w sposób kompleksowy. Nie traktuje pacjenta jak “przypadek” a dobiera metodę do stanu zdrowia. Wyleczył kontuzję, którą miałam od lat i liczyłam się z tym, że już nic się nie zmieni. Moja koleżanka trafiła z rwą kulszową, kolega z bólami w kręgosłupie. Każdej z tych osób Pan Paweł pomógł:-) – Michalina K.

Pomogli mi przy rwie kulszowej – Michał J.

Rwa kulszowa – gdzie leczyć w Krakowie?

Od pewnego czasu odczuwasz ból, masz objawy podobne do tych opisanych w artykule? To może być rwa kulszowa. Umów się KONSULTACJĘ Z FIZJOTERAPEUTĄ. 

MAMY DOŚWIADCZENIE w leczeniu rwy kulszowej. Lata praktyki pozwoliły nam opracować terapie, które pomagają znaleźć i wyeliminować przyczynę dolegliwości, dzięki temu skutecznie leczymy nawet przewlekłe stany pourazowe.